NU HNUTE TUI LEH DAMDAWI

HMEICHHE HUANG
NU HNUTE TUI LEH DAMDAWI

Nu hrisel tak chuan hnutetui a nei tha a, a fa chuan a mamawh ang hnutetui a hmu thin. Hei hian naute chu naute hrisel leh than tha tak a lo nih tir thin a ni. Mahse khawvel pian ken zing ami chu tupawh hi hrisello thei, natna kai thei leh bawrhsawmna chi hrang hrangin a tlakbuak theih kan ni vek mai hi a ni.
Chumi zingah chuan nu te hi an bang bik hauhlo, rai lai leh naute neih tawh hnuah pawh an taksaah harsatna an tawk ve thei a, damdawi ei ngaiin an awm phah thei. Hnutetui tangkai zia leh hlutzia kan hriat rual hian, naute hnutetui pe mek nu tan damdawi ei chungchangah fimkhur a ngai ve em em bawk a. A chhan chu damdawi, chaw leh chaw tha siam sa (nutrient supplement) leh thil dang a ei zawng zawng deuhthaw kha a fa in a hnek mek a hnutetuiah khan a kal tel ve theih vang a ni. Chu chuan a nauteah nghawng a nei thei thin a, a tha lam zawng nghawng a neih theihna turin nau hnutetui pe lai te chu ei leh inah pawh induat a pawimawh viau thin a nih hi. Chutiang chiah chuan damdawi leh a kaihhnawih nghawng duhawmlo, (adverse effect) laka naute a him theih na’n fimkhur takin nu in damdawi a ei erawh a ngai ve thung bawk.
Kan sawi tawh angin nu in damdawi a ei zawng zawng deuhthaw hi tlem te te in a hnutetuiah a tel thei a. Nu damdawi ei avanga naute a nghawng thalo (adverse effect) thleng ta hi chu a tamlo khawp mai, mahse hei hi chu a damdawi a zir leh a ei hun, hnutetui a pek hun leh a dose ei zat, hnutetui a damdawi kal zat leh nu taksa in damdawi a lo sawngbawl dan (pharmacokinetics) a zirin a danglam thei viau thung. Miin damdawi kan ei reng reng hian kan pumpui leh rilte atangin thisen zamah a lut a, chutatang chuan damdawi chu thinah kalin, thinin a tul anga a lo sawngbawl hnuah lungah a kal leh a, lung atang hian taksa peng hrang hrangah a kal ta thin a ni. Damdawiin hna a thawh tur ang a thawh zawh hnuah zunah, eka, thawah leh thlan kal tlangte in taksa atanga paihchhuah a lo ni ta thin a. Hemi chungchang hi sawi thui tur a tam khawp mai a (damdawi hnutetui a a tel dan a nghawng avangin), mahse ti hian duhtawk mai ila.
Nu in damdawi a ei khan a damdawi a zirin a hnutetuiah a tamin a tamlo thei a, damdawi thenkhat chu hnutetuiah a tel miahlo ve bawk. Damdawi hi acid chaklo tak (weak acids) emaw base chaklo tak (weak base) a ni hlawm tlangpui a, chutiang zingah chuan weak base, entirna’n Erythromycin, Ciprofloxacin, Doxycycline, Chloramphenicol ang chi te hi hnutetuiah an tel hma bik a, weak acid zing ami Penicillin, Amoxicillin ang chi erawh chu nu hnuteah an awm ve manglo thung. Damdawi chu thau (lipid)-ah a zawpral hma leh hmalohin kawngro a su leh bawk a, thau a zawp ral hma chi thluak lam a hnathawk thei damdawi he’ng depression damdawi kan tih chi hrang hrangte, damawi ruih theih chi leh zu te hi nu hnuteah chuan an tel hma em em bawk.
Kan thisenah hian proteins tangkai tak tak an awm nual a, chutiang zingah chuan albumin leh alpha globulin hian damdawi kan thisen zama awmte nen chuan an lo in man (complex) thin a, chutiang an inzawm hnu chuan thisenah khan awm rengin taksa peng dangah damdawite chu an lut thei lo thin a, mahse taksa in a mamawh dan leh a tul dan a zirin damdawi nen an in man behna chu an thlah leh mai thin bawk a (reversible protein bound drugs), damdawi zingah hian proteins te nen a in man chak leh tam ho (highly protein bound drugs) entirna’n Warfarin angte hi nu hnute tuiah an awm tamlo viau thin.
Hei bakah hian damdawi lenzawng (size/molecular weight) hian kawngro a su leh bawk a, damdawi molecular weight sang tak nei ho heparin leh insulin kan tih angte hi nu hnuteah an awm tel lemlo bawk. Damdawi chu acidic ni a, thisen a proteins ten en in man nasa tak, thau a zawp ral theilo apiang chu hnutetuiah an awm tlem dawn tihna a ni, Nachhawkna (NSAIDs, Paracetamol hi nu leh naute tan him em em) te hi entirna zing ami a ni.
Damdawiin nu hnutetui atanga naupanga nghawng thalo a neih theihna hi a damdawi hlauhawm dan a zirin a danglam thei viau bawk a, entirnan adverse/side effect nasa tak nei cancer enkawlna damdawi chi te hi naute tan a hlauhawm a, tin side effect inang nei damdawi, a bikin rilru lama harsatna nei enkawlna leh kaih damdawite hi eikawpin naute hlauhawm zual a ni.
Damdawi thenkhat chu (entirna-desmethtyl diazepam) taksa chhungah thinin a tih danglam tawh hnuah pawh hna la thawk fo a awm a, hei hian naute a bikin nausen thla ruk la tlinglo taksa, damdawi paihchhuahna (clearance) la chakloh takah chuan damdawi kha taksa awm hunchhung a tirei thei a, hei hian nghawng thalo awm theihna a tisang em em a, natna benvawn vei nu chuan damdawi ei reng a lo ngai a, hei vang hian fimkhur zual em em tur a ni. Damdawi zingah chuan a hip a hip luh chi leh vuna hnawih chi hi naute tan a him ber a ni.

Leave a Reply

error: Content is protected !!