- K. Hmingthankaia
A thupui atang khian tute emaw chu an lo ip nghal chawih anga, tute emaw chu an lo insehruh nghal hle bawk ang. A pawi lo. Rorelna pakhat tih fote hi thil lo thleng thei tak tak tur ni dawn ta ang mah sela, ” Kei chu ka duh teuh lo mai” ti tur hi Mizoram Original tam zawk hi kan ni tho ang. Mahse, tunah chuan, khawpuiah ngat phei chuan, original lo ho hi a tam tawh zawk hial mai lo maw? tih mai tur a ni ta.
Tuna kan awmna theuh leilung luah chung hi chuan, tuna Khawvel kal dan ang hi chuan, ‘Rorelna pakhat’ hi chu a thleng ngai lo ang. Lirnghing na takin hmunkhatah min sawikhawm emaw, Isua a lo kal thut emawte a nih ngawt loh chuan. Pawl thenkhat leh Political party-ho lah hian, thil theih tak tak loh tur leh, duh tak tak loh tur tih hre reng chung hian, pawl tihnun nan leh, pawl boruak tihlen nan hmang reng vel mai mai sela a tawk viau. Anni buapui anga lan vanga hlawkna lo tel ve theih a awmte pawh a ni mahna. Pawl tam tak leh party ho-ah pawh hian, neitu tak tak rilru pu lo, mikhual lama rilru pu an tam tawh mai thei.Tunhnai TV lama sawihona atang pawh khan a hriat theihin ka hria. Hetia, pawl hmalakna anga an thlavang kan hauha kan intlawnsiak zel chuan, an huangtau telh telh anga, tihian, hmuntin atangin an lo lut mawlh mawlh reng bawk anga, Mizoramah hian mikhual an tam tial tial anga, kawng tinrengah a hmasial leh chuhhelh ber, zak thei lo ber leh pawisak nei map lovin, rorelna thlengin an inrawlh chho zel anga, an inrawlh chho mek bawk. Tichuan, rorelna tawp tak pakhat hnuaiah khawvel tawp hma chu kan awm chho tawh mai dawn niin a lang.
Kan unaute kan tih huam ho hian chhungril takin min unau ve lo. A hun leh hmun azirin, an hmasial vang leh, an hlawkna tur chauh beisei vangin pawnlangah an tha em em anga, hmui chauhin an unau ang che. Engkimah min nek chepa, min eirala, min luahlan hi an tum tih an chetzia atangin a lang reng. Inhmun lo ram leiahte, eizawnna tin rengah, in leh dawr luah turahte, thil lilam, auction-ahte, parking fee khawn thlengin, mi hmasa leh ti hmasate an lan ta zat zat a nih hi. Tun hnaia raltlante chauh an ni lo. Hriathran theih tak tak pawh an ni lo, an vaiin, hman atanga an awmdan a ni. Kan chhiatna hi vawilehkhata thleng thut a nih loh vang hian kan thla a muang sual a. Nitin zantin kan chhe sawp tial tial a nih hi. A hmu thiamtu leh, Mizoram leh Aizawl hi, ‘Ka ta a ni’ titu tan chuan rilru hi a na vawng vawng thin asin.
Mizorama lui, abik takin khawpui chhung kawr leh daifem lui ho heti tak maia bawlhhlawhin a tichhe zo ta hi a chhunga chengte vang a ni. Khawi atangin nge heng zozai bawlhlawh hi a lo kal? Khawchhunga cheng, a bik takin kawrkam leh kawr hnaiha awmten tawih theilo tinreng kawra kan paih thin vang a ni.
Vengtina rem leh rem lova khawsa, kawr kam leh kawr hnaih, veng daifem leh tlafuala khawsa hote hi hnamdang leh pemkhawm an ni tlangpui thin. Heng mite hian mi hmuhloh lai remchang chuhin, neitu rilru pu miah lovin, a awlsam samah bawlhhlawh an paih thin. Kan Vengah pawh hetiang hmun hi ka hmu nual. Vengchhunga PPP mode-a bawlhhlawh kan paih hnu pawh hian, chhungkuaa khawsa ve reng tho si a, vawikhatmah bawlhlawh phur motora an chhungkaw bawlhhlawh an paih lai kan la hmuh miah lohte pawh an awm.
Vengtina kawng atanga lang lo leh mi hmuh phak loha mi inhnuai luahtute hi, a tlangpuiin hnamdang leh pemkhawm an ni thin. Heng mite hi kan kawr leh luidung ti tawpa, tichhetu lian ber zinga mi an ni.Mahni veng theuha pemkhawm leh hnamdang awmkhawmna lai leh an hnuhma kha han chik ve mah teh u, thil awmzia chu in hre ve mai ang. Mi pangngai deuh leh chhungkaw thenkhat, kawngpui an leh langsar deuha awmte hian, lohtheihlohin mi paih angin an paih ve chauh a ni.
Hetiang lam thu hi nikum, 2024 khan ka ziak tam tawh. Mahse, a sawt lo. Vengchhung hruaitute leh vengchhung mi leh sate hian, mahni vengpuite tih vanga kan khak hreh chhung chuan kan khawlo zel dawn a ni mai a. Chuvangin, Veng mal anga hma kan lak ngam bawk si loh chuan, Sawrkar leh mitin hian kan ram leh kan kawr leh kan luite lo faiin lo thianghlim se kan ti tak tak a nih chuan, kawr kam leh kawr hnaiha awmte enfiah leh, tha thlah lova viltu tur, na taka khaptu tur Taskforce chak tak leh huai tak, Sawrkar emaw, AMC emaw, NGO emawin an din a ngai tawh a nih hi.
Khutah, luipui lamah, a chang changa hnatlang ang renga a zualpui leh awlsam sam zuk thian leh mai mai thin ringawt lo hian, a bul lam, bawlhhlawh lo kal rengna, a hnar lam hi Vengtinin danchah a ngai zawk a nih hi.