SC-ah hnam dang nei Mizo hmeichhiate rochunna dan thar khing

Mizoram sorkarin tun hnaia Mizo hmeichhia hnam dang pasal neite rochunna dan thar, ‘Mizo Marriage & Inheritance of Property (Amendment) Act, 2026’ a pawm tak chu India danpui (Constitution) kalh a nih leh nih loh enfiah turin Supreme Court-ah thubuai thehluh a ni.

Thubuai thehluttu hi Lalsangliani Colney niin, kum 1984 khan hnam dang pasal neiin he dan siam that hian Mizo hmeichhia, hnam dang pasala neite lakah thleibikna a siam tih a sawi a. “He dan thar hian chutiang hmeichhiate chu Mizoram chhunga inneihna, inthenna, leh rokhawm chungchanga danin humhalhna a pekte chu zahngaihna nei miah lovin a hlihsak a ni,” a ti a. He dan siam thatna hian amah chauh ni lovin, a fanu, a tuchuan, leh Mizo hmeichhia hetiang dinmuna ding tam takte a nghawng dawn tih a tar lang bawk.

He petition hian ‘Mizo Marriage, Divorce & Inheritance of Property Act, 2014’-a Section 2, 3(m), 25 leh 26(1) siam thatna (amendment)-te chu a khing a. Kum 2014 dan hmasaah chuan he Act hi Mizo hnam tawh phawtte leh mipa Mizo a nihna inneihnaah a hman theih a. Nimahsela, kum 2026-a dan siam thatna hian chu dinmun chu a thlak ta a ni.

Dan siam that hian nupa tuak hnih Mizo an nih chauhvin emaw, a mipa zawk Mizo a nih chauhvin emaw he dan hi a hman theih tawh dawn a ni.

Hei hian a nghawng chu Mizo mipain hnam dang hmeichhia a neih chuan he Act hnuaiah hian humhalh a la ni reng a; mahse, Mizo hmeichhiain hnam dang mipa a neih erawh chuan he dan hnuaia humhalhna hi a hloh thung a ni.

Thubuai thehluttu chuan hei hian mipa leh hmeichhia inkarah thleibikna a siam a, hmeichhiate dan chu a pasal nihna (identity) hnuai liau liauva a dah avangin a dik lo tih a sawi a. He siam thatna hian India Danpui (Constitution) hnuaia Article 14, 15, leh 21 te a kalh tih a tar lang a. ‘Mizo’ nihna hrilh fiahna (definition) thar pawh chu a khing a, dan thar hian mipa thlah (paternal lineage) chauh a ngaih pawimawh zawk avangin Mizo hmeichhiate nihna a tichhe hle niin a sawi.

Chutiang bawkin, he siam thatna hian rochunna, ram neihna, leh thil dang neihna (property rights) te pawh a nghawng a, chungte chu Mizoramah chuan hnam nihna (tribal identity) nena inzawm tlat an ni a. Mizo hmeichhia, hnam dang pasala neite laka lo piang naupangte chuan pa Mizo neite hmuh ang dikna chanvo an hmu ve lo thei tih a tar lang bawk a. Hmeichhe thil neih (personal property) chungchanga humhalhna hmasa lo awm tawhte paih bo a ni pawh chu a duh lo hle a. Thubuai theh luttu chuan he dan siam thatna hian Mizo hmeichhiate hnam dang pasal neih theihna chu a tihbuai thu sawiin niin Supreme Court-a Advocate on record JC Lalnunsanga chuan a website-ah a tar lang.

He thubuai Lalsangliani Colney v. State of Mizoram, Law & Judicial Department Principal Secretary-ah hian thubuai thehluttu tan hian Advocate Pulkit Agarwal, AoR a ding a ni.

Leave a Reply

error: Content is protected !!