Kum 2027 chhiarpui thawh khatna, house listing & housing census (HLO) chu state leh union territory 23-ah zawh fel a nih tawh tih sorkar thuchhuah chuan Thawhlehni khan a tar lang.
Kerala leh Nagaland-ah ni 15 chhung mahnia inziah luhna (self-enumeration process) kalpui leh mek a ni a, hemi hnu hian July 1 atangin field operation tan a ni ang a, July 30 thleng chhunzawm a ni ang.
Thawh khatnaa field operation hi Thawhlehni atang khan Himachal Pradesh-ah tan a ni bawk a. Gujarat, Jammu & Kashmir, Ladakh, Puducherry leh Uttar Pradesh-ah kalpui mek a ni bawk.
“Self-enumeration zo tawhte chu an inziah luhna ID (self-enumeration ID) peih fel vek turin an ngen a, field visit-ah pawh chutiang bawk chu HLO process zawh fel turin enumerator hnenah lo hrilh turin an ngen a. Self-enumeration thlang lo chhungkuate chu in tin tlawh kualnaah hian enumerator-ten an tihsak dawn a ni,” tiin thuchhuah chuan a tar lang.
Rs. vaibelchhe 11,718 senna tur chhiarpui hi India a indan hnua a vawi riatna a ni a, thawh hniha neih a ni dawn a. A hmasa, tuna kalpui mek hi HLO census tia hriat a ni a, a pahnihna chu population census tia hriat a ni.
April 1 atanga tan, September 30 thleng chhunzawm tur, HLO hian ram puma in, in hmelhmang leh chhungkaw zawng zawngte chu mumal takin a chhiar chhuak dawn a, hei hian mihring cheng chhiar dan tur ruahmanna felfai tak a siam dawn a ni.
HLO hi digital-a tih tur a ni a, enumerator-te chuan mobile application bik hmangin an thil hriatte an la khawm ang.
HLO-ah hian field operation neih chhungin enumerator-te chuan in leh building tinte chu an tlawh ang a, mipuite chu an in chhunga hmanraw pawimawh te, chhungkaw lu ber chungchang, hming leh mipa leh hmeichhia leh neitu dinhmun leh thil dangte chungchang zawhna 33 an zawt a ni.
A vawi khat nan mipuite chu a bik taka siam website-ah self-enumeration platform pek an ni bawk a, hetah hian zawhnate chu an chhang thei a, ID an siam thei a, verification tura an lo kal hunah field enumerator hnenah an pe thei a, hei hian hun tam tak a hum a ni.
State tin hian thla khat chhung awh tur field operation neih hmain ni 15 chhunga mahni inziah luh theihna hun siam a ni a, hemi chhung hian enumerator-te chuan an questionnaire kengin in tinah data an la khawm ang.
State leh UT-te chuan HLO phase zawh nan April 1 leh September 30 inkar chhung hian ni 15 chhung mahnia inziah luhna hun an nei a, chumi hnuah ni 30 chhung field operation kalpui leh tur a ni.
Chhiarpui thawh hnihna, mihring chhiar chu February thlaah kalpui a ni dawn a, he hunah hian ram chhunga mi tinte khawsakna, an khawthlang nun leh eibar dinhmun ziah luh a ni ang a. Chi bil kaihhnawih zawhna pawh a thawh hnihnaah hian a tel dawn a ni.