Max Super Speciality Hospital, Saket, Delhi-a Institute of Gastroenterology, Hepatology and Endoscopy-a Associate Consultant Dr. Akash Goel chuan, natna hriat hma leh enkawl hmain nunna a chhanhim theih tih a sawi a. Pumpuia thur tam reng te, pum na thin te, kaw puar leh thil lem harsatna te, luak chhuak fo te, ek-a thisen tel te, chhan hriat loh-a rihna tlahniam te, mit-liam (jaundice) leh, pum puar emaw ek mumal lote hi ngaihthah lova mi thiam bik rawn vat tur a ni tiin a sawi.
Natna hriat hma chuan enkawl hma a ni a, harsatna lian zawk pumpelh theih. Pumpui leh thin natna benvawn (chronic) hian rilru lam hriselna a nghawng thei a, rilru hahna leh chi-aina te, muthilh that loh leh hna thawh that theih loh phah nana hman theih a ni.
Pumpui leh thin chakna lam natna te chu India ram pumah a pung chho mek a, hmarchhak bialah pawh a bang chuang lo. Hepatitis B leh C, thin thau bawh (fatty liver disease), thin chhe tawh (cirrhosis), GERD, pum nuam lo leh thur chhuak (dyspepsia), pumpui leh ril lawng natna (peptic ulcer) leh IBS natna te hi kum tin mi sang tam tak buaina a ni. Inentirna khawl tha zawk a awm tawh avangin natna hmuhchhuah pawh a tam zel a ni.
Tunlai endoscopy tihna khawl hi pumpui lawng leh ulcer hmuhchhuah nan chauh ni lo vin, hrawk (oesophagus), pumpui leh rilpui (colon) a cancer hma lama awm leh cancer intan tir hmuh hma nan pawh a pawimawh hle. Endoscopy hmanga enkawlna changkang zawk hi zai pui ngai lova dam theihna a ni.
Hepatitis B, hepatitis C leh cirrhosis vei te chuan engmah natna langchhuak nei lo mah se, inentir reng a ngai a ni. Enfiah reng hian natna zual zel tur leh thin cancer te hriat hma theihna a ni. Hriselna tha zawk leh nun hlim zawk neih nan a hun taka doctor rawn vat hi a pawimawh ber a ni.