UN mithiamten lungawi lote laka India chet dan a nat thu an sawi

UN mi thiamte chuan a hranpaa chhuitute atangin tun hnaia lungawi loh lantirtute laka Indian thuneitute chet dan chu a na lutuk niin an sawi a, mi tam takin hliam an tuar a, thenkhat phei chu na tak tak niin enkawl ngaiin an awm niin an sawi.

Tar lan tawh thin angin India-ah hian tun hnai khan electoral roll ennawn kaihhnawihah Prime ⁠Minister Narendra Modi-a kaihhruai BJP tana thatpui thei tura thil tia an puh avangin eptu political ​party leh zirlai pawl tam tak chuan Chief Election Commissioner (CEC) Gyanesh ​Kumar-a bâng turin an nawr a ni.

Nipui vang lai khan medical college-a luh theihna tur entrance test zawhna put ru avangin thalaiten lungawi lohna lian tak an lantir bawk a, a tawpah education minister a bân phah nghe nghe.

“Tharum thawhna tel lova punkhawm a ni chungin dan kengkawhtute hian ralthuam nei lo zirlaite chu tharumin an tilet a. Tianga vuak leh mi sang tam tak punkhawma tel tumte pawh an tel theih loh phah bawk,” tiin thil thleng a hrana chhuitu mi thiamte chuan an thil hmuh an tar lang.

“Thuneitute hi hetiang tharum uchuak tak hmang tawh lo turin kan ngen a, punkhawm khap te leh biometrics leh internet tihthihte tela dik lo taka digital surveillance pawh ti tawh lo tura ngen a ni,” an ti.

India hian sorkar laka lungawi lote laka che naa puhna hi a lo pha fo tawh thin a, a ram chhung thila inrawlh lo turin pawn lam mite a ti thin a. Thla tirah pawh khan UN human rights office hnenah mi tam tak a man thin chungchang chu hetiang hian a lo sawi fiah tawh a ni.

Indian sorkar chuan tun thla khan dan kengkawhtute hian ‘dan tha taka zawm chungin’ hma an la tih a sawi.

Lungawi loh lantirtute hian electoral roll ennawnah hian vote nei thei ngei tur mi maktaduai 130 hming paih a ni tih an sawi a, heng mite hi mi rethei leh chenna in nei lote bakah Muslim tela ram leilung fa, Hindu nationalist ⁠BJP vote lo tur ngeia ngaihte paih an ni zual niin an sawi a. BJP leh Election Commission of India (ECI) chuan an pha thung.

ECI chuan hming awm nawn te, thi tawh te, awmna hmun insawn leh vote nei thei lo tur lo telte chauh an paih niin a sawi a. Tihsual palha paih an lo awm a nih chuan thuneitute hnenah an thlen thei reng tih an sawi.

Lungawi loh lantirtute sorkarin a hmachhawn dan hi mihring dikna chanvo humhalhtu pawl, Amnesty International leh Human Rights ​Watch te pawhin an sawisel.

UN mi thiam, tun tuma thuchhuah siamtute hi UN Human Rights Council-in thil thlengte zir chianga mihringte laka chet dan phung lo taka chetna a awm em tih en tura a tihte an ni a. A hran hlak, mi dang inrawlhna awm lova thlirtute an ni.

Leave a Reply

error: Content is protected !!