- Zirsangkima
Ka ngaihven zui tâk loh hnu pawh hian, American Idol hi an lo la thlang reng a lo ni a! Ni tin chanchinbu leh kár tin chhuak chhuak chanchinbua hetiang lam kan ziah ve thin lai te kha chuan, American Idol hian a lãr vànglai a tawng chho mék kha a ni a. Mahse hei, kumin hian a vawi 21-na (season 21) an lo hmang zo leh dêr tawh mai! A bul tantu Simon Fuller leh a thuihruaite hian mi an ráwn lo ve chiang khawp mai!
Ni e, khatih hun lai khân American Idol kha en nasa ve thìn tak kha ka ni a. Ryan Seacrest khân, Los Angeles khaw mipuite Vanapa Hall ve, Kodak Theatre chhúngah, ‘Dim the light,’ tiin light a’n tih thimtír a. Lung phut rualin music a ri dup dup a. ‘After the nation wide vote…’ tia American Idol a puan dáwn lai te khân kan lung pawh a lo phu ve dup dup thin a nih kha. Khâng hun te kha a lo rei ve ta viau mai.
Tùn hma American Idol
American Idol hi 2001-a UK-a TV show hlawhtling, “Pop Idol” leh ram hrang hrang “Idol” thlan zúlzuia duan chhuah a ni a. A duang chhuaktu pawh “Pop Idol” duang chhuaktu, entertainment executive Simon Fuller tho hi a ni. Fuller-a Idol show kal phung hi US lama TV producer hrang hrang an zuarh a; mahse, TV network tam takin an lo hnâwl! A tàwpah Fox hian an lo thlang hlauh a; an ti sual lo chiang kher mai.
Fremantle North America (British multinational TV production company) leh 19 Entertainment (1985-a Simon Fuller-a din) tena American Idol an buatsaih hi Fox TV lama an pêk chhuah thin kha ka hriat hnuhnun ber a ni a; tûnah chuan ABC lamin an lo ti chhuak tawh a lo ni. American Idol hmasa ber Kelly Clarkson (2002) te, Fantasia Barrino (2004), Carrie Underwood (2005), Taylor Hicks (2006), Jordin Sparks (2007) te leh David Cook (2008) te hnu lam kha ka hre zui ta lo. E! Kum 2011, Season Ten-a Idol atána country singer Scotty McCreery thlan a nih khân, amah McCreery ka tan êm avàngin ka en leh nual tak e a!
American Idol hmasa ber, Kelly Clarkson-i hnung zuitu, American Idol winners zíngah pawh hêng—Fantasia Barrino, Carrie Underwood, Taylor Hicks, Jordin Sparks, David Cook leh Scotty McCreery te hian hlawhtlinna an chan belh nasa zual a. Winner ni pha ta lo, Clay Aiken (Season Two-a pahnihna) leh Chris Daughtry (Season Five-a palina) te hian American Idol thenkhatte aiin records an hralh tam zâwk daih bawk. Jennifer Hudson (Season Three-a 7-na) phei kha chu lemchan khawvêl lamah kal telin, lemchan khawvêla chawimawina sáng bera ngaih Academy Awards-a Best Supporting Actress pawh, “Dreamgirls” film (2006) avàngin a dawng hial a; kum 2013 khân Hollywood Walk of Fame-ah star a dawng pha bawk a ni.
June 11, 2002-ah American Idol hi bul an tan a. Radio lama ama program, “On Air with Ryan Seacrest” kalpuitu Ryan Seacrest leh Brian Dunkleman te chuan an host dùn a; Brian erawh hi chu a kum lehah chawlhtír a ni zui a, Ryan hian amahin a host chho a ni. Ka en ve hun lai kha chuan an khualchhawn, Ryan Seacrest hi a ti hmuhnawmtu berah ka ngai thìn. Amah a hmuhnawm a, a tawng hriat a nuam a, boruak a vaw zãngkhai thiamin over miah si loin a zei êm êm a—hmeichhe tán chuan star-awm tak a ni. Show ti hlawhtlingtu berah ka ngai thìn.
He pa hrim hrim hian, showbiz-ah hian sùlhnu a lo nei tha ngiang mai. TV award ngaihhlut Emmy Award nomination pawh a lo hmu nual tawh. American Idol a host avàng hian, kum 2004 atanga 2013 chhúng kum tin award dawng thei tùra a hming chhawp chhuah thin niin, hemi hnu 2016-ah nomination a hmu leh bawk. Sikul a kal lai, kum 14 chho vêl a nih lai atanga broadcasting lama inhmang tan tawh niin kum 16 mi a nih lai, high school-a kal laiin WSTR, Atlanta Radio atangin internship a zo dèr tawh a; mi ai kalin a graduate thleng a thawk zui. A hnuah Ryan Seacrest Production (RSP) a din a; TV show lãr tak tak a produce zíngah “Keeping Up with the Kardashians” te, “Khloe and Lamar,” “Kourtney and Kim Take New York” te leh “Kourtney and Khloe Take Miami” te pawh kha an tel a ni.
American Idol bul an tan khán judge-ah mi pathum an awm thìn a nih kha. Record producer leh music manager Randy Jackson (2013 thleng) te, singer and choreographer, Paula Abdul (2009 thleng; 2021-ah guest judge) leh music executive leh manager Simon Cowell (2010) te kha show ti hlawhtlingtu an ni chiang a; anniho kha an hmuhnawm piah lamah an ngaihnawm thin a; tùn hnu hian an ngaihawm zui ngawt mai.
He TV show hi America ramah na nâ na chuan a ‘tla na’ nghâl hle a. Bul an tan phat khán, TV lama thlírtu mi mtd. 12 chuang an nei nghâl a. A kum télin thlírtu neih belh chho zêlin America ram chhúnga entertainment show thlírtu ngah ber record a hawlh chho ta zat zat a. Season Two-ah thlírtu mi mtd. 20+ an tling chho thawt a; TV lama thlírtu a ngah ber tum chu season Six (2007), Jordin Sparks Idol-a thlan a nih kum kha niin mi mtd. 30+ in TV lamah an thlír a ni. Season Eleven (2012) hnu lam atang khân thlìrtu an tlahniam tan a, mi mtd. 20-in an thlír tling tawh ngai lo. 2018 (Season Sixteen) atang phei chuan American Idol hian thlírtu mi mtd. 10 a hmu zo tawh lo a ni.
Vawiina ka idol—Iam Tongi
Vawiin chu ka fapa nèn YouTube kan en dùn a. En awlsam tùra YouTube lamin min chhawpsak zíngah kumina American Idol winner, naupang (pa) lianpui mai, Iam Tongi hi screen sírah tingtang awrhin a lo ding tau mai a. A zai ka la ngaithla miah lo a; mahse, E-news lamah erawh a hming ka hmu fo tawh thung. Chuti teh fahrana an lam zin zai chu ka ngaithla châk ve riau a, ka hmet chhuak ta a.
Audition round-a James Blunt-a hla, “Monster” a sakna kha a ni, ka hmeh chhuah chu. A zai hmain judge-te zawhna a chhànna atangin, he ráwlthar hian, Idol intihsiak hma lawk, thla hnih kaltaa rimawi lama amah kaihruaitu ber, a pa-in a boralsan thu leh a pa hriatreng nána James Blunt-a hla hi thlang a nih thu a sawi a.
Dik tak chuan British zai thiam, a album hmasa ber, “Back to Bedlam” a tih chhuah atanga ka duh êm êm, zai thiam aw pangngai ang ni lo, aw danglam leh dangdai êm êm neitu James Blunt-a hlate hi mi dangin an sak-sak (cover) ve ngam ka ring ngai lo. Chutia kum naupang tê, kum 18 mi chauh Tongi-a’n a sa tùr chu ka huphurhpui viau mai. A’n sa ta a. E khai â … !
James Blunt hian “Monster” hla hi a pa, Charles Blount-a tána a phuah a ni (James Blunt hian a hminga “Blunt” a dah hi entertainment huang chauha a hman a ni). A pa hi kal (kidney) tha lo benvawn nei niin a kal pawh hian za-a 11 chauh hna a thawk tawh a. Rei tak dampui tùra rin ngam harsa tak dinhmuna ding mêk a pa tán Blunt hian a phuah a. Kum 2019 November 1-ah single-in a ti chhuak a; heta tanga hlép a hmuh zawng zawng pawh, sipai captain hlui Blunt hian “Help for Heroes” leh “British Legion” tán a hlàn vek a ni.
“Monster” hla hian mi tam tak rilru a khawih a; a music video—holam leh mãwlmang tak anga lang phei hi chuan critic rilru a vit na zual! Irish web company, Entertainment.ie-a ziaktu Lauren Murphy phei chuan, ‘Rilru no tak pu mi leh nu leh pa chán tawh i nih phei chuan, he video i en hma hian, en tluan i harsat dâwn tih inhre lâwk ang che,’ tiin a ziak hial a ni.
Chutiang khawpa mi lo vèl hnem tawh hla chu Iam Tongi hian American Idol stage-ah mittui nèn rawn din chhuahpui a. “Monster” a sak lai hian amah mai a tap lo a; judge te paw’n an mittui an súm zo lo a, an mit an hup lo thei lo! A aw mawi vang leh a zai thiam piah lamah, mi rilru a hneh êm avàngin Idol final a thleng a ni mai lo a, Idol lawmman a dawng hial a ni. Final-ah he hla phuahtu James Blunt nèn “Monsters” hi an sa dùn nghe nghe a. Iam phei hi chu a insúm thei lo leh a, Blunt hian a khuh mawisak a ngai hial a ni.
A hla hi ka ngaithla chiang a, ka ngaithla nawn leh thìn a. Ka tána ka pa hlutzia leh ropuizia he hla hian min hriat nawntír mawlh mawlh a. Nang paw’n han ngaithla chiang ve mah la, engtin emaw tak i awm ve ngei ka ring tlat a ni.
Heti hian, Mizo tawngin, “Monsters” hla thu leh keimaha thu a sawi dàn—a thiam lo a thiam loin ka’n dah chhuak ve a nih hi! (Chang khatna leh a thunawn chauh).
Oh, before they turn off all the lights
I won’t read you your wrongs or your rights
The time has gone
I’ll tell you goodnight, close the door
Tell you I love you once more
The time has gone
So here it is…
I’m not your son, you’re not my father
We’re just two grown men saying goodbye
No need to forgive, no need to forget
I know your mistakes and you know mine
And while you’re sleeping I’ll try to make you proud
So, daddy, won’t you just close your eyes?
Don’t be afraid, it’s my turn
To chase the monsters away
Kawngka an khàr hma leh khàwnvàr a mih hma ngei hian, ka pa, kan vawiin chanchin hi i sawi teh ang. Hun hian luipui anga mi a nghah ve miau loh avàngin, nang mang tha nán che hian, “Nakin” nghah ngaiin ka hre lo a. I sûlhnu leh nun hlui chhui kìr a, i thil lo tih sualte leh i tih thatte chhuia sèla fak che pawh ka tum lo e. Chutianga a chhìa leh a thà bûka hun khawhral hman pawh ka ni tawh lo. Chuvàngin, vawiin hian ka pa, nangmah thlah nán che, ‘Ka hmangaih che,’ tih hi ka hrilh nawn leh che a ni.
A tàwp nan ka pa, hei hi lo ngaithla teh:
Pa, nang nèn hian pa leh fa kan ni lo satliah a; mihringin inzawmna zung a kaih thûk theih ang bera kaih ngheh tlat kan ni a. Mi famkim lo pahnih, hring nun kawng chhuk chho suartluan dùn patling thankin, inkalsana inmang tha mai tùr pawh kan ni. Mi famkim lo kan ni tih inhmua inhre chiang berte kan nih miau avàng hian inngaidam leh chuang tùr pawh kan awm loh hi! Chutiang lam chu sawi pawh a ngai lo e, chutiangin inhriat rengsak loh tùr thil pawh i ngaihtuah lo teh ang.
Ka pa, mu chàwl hahdam mawlh teh khai. Tho leh ngai tawh lo tùra i lo chhíng hìl hlen a nih pawhin, i mihring chhuan ber leh ngaih sàn ber ni tùrin i fapa hian tan a la ang a, chumi ti tùr chuan a theih tâwp a chhuah bawk ang. Hlau suh la, zãm loin thlamuang takin mu zál siai siai rawh le. Tùnah chuan i fapa khawvêl a intan dáwn ta; sual thim rorèlna vai kiang tùr hian ka pa, ka hun a thlen ve tâk hi!