Indian police-te chuan a ni hnih khawpui ber, Delhi pana sorkarin an thlai thar hralhna tur hniam ber siamsak phuta kawng zawh lo neitute chu dan tumin mittui tlakna nen an lo bei leh.
A tam ber Punjab-a mi lo neitute hi Haryana state-a Shambu ramri, Delhi atanga km 200 velah dan mek an ni.
Khawpui hi kil thumin razor wire, cement block leh hungna hmangin hung a ni bawk.
Thawhlehni khan Haryana police hian an danna hnuhsawn an tum laiin mittui tlakna hmang hian an lo kap tawh.
Thawhlehni zanah khan lo neitu hruaitute chuan ‘chawlh’ puangin zingah kawng an zawh chhunzawm leh tur thu an sawi.
Nilainia thil thleng video darhah chuan Delhi ramri-ah riot police leh paramilitary force sang rual inrintir an ni.
Shambhu ramria mittui tlakna phuh chhuah a nih lai hian hnenah hian lo neitu awm khawmnaah hian mit venna (protective eyewear) sem a ni ve mek bawk.
Lo neitu pawl hruaitute chuan thuthar lakhawmtute an kawmnaah plastic leh thelret silaimu hmanga kah an ni bawk niin an sawi.
Chanchinbu miten an thil phut an lantir dan an tar lan dan pawh sawiselin, ‘mi firfiak’ tih lam hawia ngaih theih tura tar lan an ni leh eptu party-te fuih phur anga chhuah an ni chu an duh lo tih an sawi.
“Tute nen mah hetiang hi ti kan ni lo,” tiin an hruaitu, Sarwan Singh Pandher chuan thuthar lakhawmtute hnenah a sawi a. “Kan thil duh chu a tir atang khan a la ngai reng a ni,” a ti bawk.
Pandher-a hian Prime Minister Narendra Modi-a chu ‘minimum support price (MSP) neih theihna tur dan’ pe mai turin a ti bawk.
MSP hi lo neituten an thlai tharte sorkarin a thunun leichhawngtu (mandi) hnena an hralh theihna tur zan hniam ber tia sawi mai theih a ni. Lo neitute hian sorkarin an sum lak luh a leta tihpun a tiam pawh tihhlawhtlinsak an phut bawk.
Lo neitu pawl hruaitute hian Thawhlehni atang khan police-in an zinga mi eng emaw zat an man tawh tih an sawi a. Union minister-te nen pawh vawi hnih inbiakna nei tawh mah se an intilungawi zo rih chuang lo.
Delhi pantute hi lo neitu pawl hrang hrang 200 chuanga mite niin Haryana tan tlanga khawpui ber hi luh an tum a ni.
Thawhlehniah khan Delhi hmar lam km 200-a hla, Ambala-ah chuan mittui tlakna kah khu a tam hle a. Shambhu-ah pawh lo neituten anmahni dalna an dah sut tlang an tum avangin police nen an innawr a. Police hian drone hmangin tear gas hi an thlak a ni.
Police kut an tawrh avangin lo neitu eng emaw zat chuan hliam an tuar a. Venhim hna thawktute zingah pawh lunga vawm fuh an awm nual bawk.
Delhi-ah chuan lirthei tlan dan nasa taka tihdanglam a nih avang leh kawng khar a awm nual avangin traffic a jam nasa hle.
A hmain Pandher-a hian ANI news agency hnenah Shambhu-ah hian mi 10,000 vel an awm khawm thu a sawi a. Lo neitute beih chu ‘zahthlak’ a tih thu a sawi a, “Lo neitu leh kut hna thawk mai kan ni a, eng inbeihna mah kan duh lo,” a ti.
India-ah hian lo neitute hi inthlanah pawh an hawi lam pawimawh tak a ni a. Prime Minister Modi-a sorkar pawh hian a namnul mai a remchang lo niin mi thiamte chuan an ngai a. Tun lai hi Modi-a BJP hian a zawna a vawi thum nan inthlanpui lo awm leh mai turah sorkarna siam tuma hma an lak leh mek lai a ni.
“Kan tum chu sorkarin kan thil phut min ngaihthlaksak se tih hi a ni,” tiin Pandher-a hian kawng an zawh tan hmain a sawi bawk.
Kum 2020 khan lo neitute hian thla eng emaw zat Delhi-ah hian national highway an lo dang tawh a. Kum khat zet lo neihtute tana dan thar an siam pathum duh lohna lantirna hi Modi-a sorkarin chona a hmachhawn lian ber zinga mi ni hiala ngaih a ni a, a hnuah an hnuk kir ta nghe nghe.
Lo neitute hian Punjab leh Haryana High Court atanga thlawpna neiin khua leh tui tu pawh, lo neitute chu ‘zalen taka ram chhunga chet vel’ phalsak an ni.
Eptute pawhin an thlawp thu leh sorkarin Delhi thlan an tum an lo dang chu an dem thu an sawi hlawm.
Congress party hruaitu pahnih, Rahul Gandhi leh Mallikarjun Kharge te chuan Thawhlehni khan inthlanpui lo awm turah thlan tlin an nih phawt chuan lo neitute duh ang hi an tihhlawhtlinsak ngei dawn tih an sawi.