- Reuben Lalnunthara Hnamte
Mizote hi tunhma chuan lo neia eizawng kan ni thin a, kan pi leh pute hunlaiin sumdawng sawi tur an awm lem lo. Inkalpawhnate lo tha chhovin, kan lo changkang zel a, tunah chuan vairam lam atanga bungrua la lut mai lovin, khawchhak lam atangin kan lalut ta a. Incheina leh engkim maiah kan changkang chho ta tulh tulh a ni. Nitin eichawp erawh state dang atangin kan lalut deuh ber thung a. Tunah phei chuan ei leh in lam thenkhat leh thlai lamte phei chu keimahni tharchhuah ngei kan zuarin kan ei thei ta hial a ni. Mizoram leilung tha tak maia thlai tharte phei chu a hriselin a hangtui bik hle. Sa lamah te pawh kan intodelh chho ta viau bawk. Mahse, kan chaw rin pui ber buhfai erawh state dang atanga lalut lo chuan kan la awm thei lo va, kawng a pin deuh hlek chuan kan buai chho ti tih nghal a ni mai. Heng buhfaite pawh hi tuna kan lo neih dan ang lova Tereste siama ngialnghet zawka tih theih ni hlawm pheise chuan state danga lakluh thin pawh hi tun aiin kan mamawh tlem maithei bawk. Engpawhnise, kan ram hruaitu ten tan an han la anga, hma kan sawn zel turah ngai ang.
Mizote hi sumdawng mi tak kan ni nge, sumdawn hi kan intihhmuh thar ta viau a. Bazar lah hi a mak mak tam Aizawlah ringawtah pawh hian a awm a. Vengtin deuhthawah bazar kan nei a ni deuh fur mai a. Mi dawrkawta inpho tawk lah kan ngah bawk a, sumdawn vek hi kan tum emaw tih tur a ni. Christmas a lo hnai a, thawmhnaw zuar, secondhand bale hawng lah an pung sup sup a, a leitu tur hi kan la awm zel chu nia. Sumdawn lam chu mi sa fe fe pawh kan tam ta; nimahsela, thil kan ti to uchuak lutuk erawh hi chu kan sumdawn thiamlohna tak chu a ni. Hlawk phut nghal tum, hauhsak nghal phut hi kan tum a, thil a to em em mai hi a luhaithlak. A phurhna leh a lakluhna to hi kan han chhuanlam viau na in, Rel te pawh hi lo lut tak tak se kan tihtlawm chuan pawh ka ring lo. Keimahni thar ngei thlai tharte hi state dang atanga kan lakluh aiin a to daih mai zel a. Mahni ram tharchhuahte chu tlawm zawk awm tak hi nia, kan ti to zawk zelte pawh hi kan duham mah mah a ni.
State dang atanga mikhual lokalte pawh hian “ Mizoram chu thil a to em mai, sumdawn inthiam lo, tih to vak ai chuan tlawm deuhin zuar ula, in hralh zung zung anga inhlawk daih zawk ang” an ti fo mai. Dawrkai leh dawrnghakte pawh hi in zirtir deuh angai emaw chu aw ka ti thin. Thenkhat dawr nghak hi chu dawr hi an nuam lo khawp mai a. Ka dawr miah tawh lovang he dawr hi chu tih ka nei ve zauh thin. Customerte lo care miah lo dawrnghak, lo inhmaumup ve mup ringawt mai, han biaka a rul tawk chauha min chhang hi ka tawng leh zauh thin. Hmelhriat deuh lakah lah hian an tha ang hurh a. Thingtlang pa berh deuh te tan phei chuan dawr nuam lo tak hi an awm thin. A pawnga taka sumdawn a, dawrnghah ve ngawt pawh hi a ni ber lo, engkim mai hi trainingna fel tak nei a tih hi a tha ber hian ka hria. Vairam lamah kan han kal a, an ni ho dawrnghak hi chuan customerte ( a dawrtute) hi min V.I.P chei em em thiam a, lei ngei ngeina tur hian min lo ngaihsak(care) thiam em em mai a ni.
A chang chuan an ti lutuk ta emaw tih zawk hi awl tak a ni. Delhiah phei khu chuan dawrkaiho hian min lo ko nuaih nuaih a ni ber mai a, an ka pawh zen ila min seh lovang tih mai tur hi an ni hlawm. Mizoramah pawh hian zei fe fe chu kan awm tawh na in, zeilo fe fe chu kan la kat nawk mai. Mite pawh an hlawk a, tih ve ngawt chi a ni lo. Mizote hi chu intihhmuh chi kan ni a, thenawmte an hlawk deuh chuan tih ve nghal tum chi, thenawmte neih ang awt ve nghal ngawt chi kan ni a. State dang atanga kan bungraw tam tak hi chu a let thumte an hlep ang tih tur khawp hian kan rama dawrkaite hian an hralh a ni. Kolkata leh Mizoram ringawt thil man intohleih dan hi a mak a ni ringawt. Thawmhnaw man inthlauh dan te hi rapthlak tham a ni. Sumdawngte pawh hian mipui rawngbawl an ni tih an inhriat a pawimawh hle mai. Mahni hlawkna tur ngawt ngaihtuah lova, midangte tana malsawmna nih hi kan zir thar a tul hle. Pathian rawngbawlna leh Thlarau lam nun leh ringtu nun te hi kan sumdawnna, kan office hnathawh leh kan hna engkimah hian kan lantir hi Pathian duh dan a ni a, intih rau ngawt lam hi a ni ber lo tih hi kan zir thar a pawimawh hle.
Pathianin kan chenna turin Ram min pe a, kan khawsak hona leh intihlim tawn a thawk ho turin min din a. Rawngbawlna kan tih te hi thlarau bo chhanchhuah ringawt hi a ni lo va; Taksa rilru, Thlarau hi a inzawm veka then hran theih a ni lo. Kristian leh ringtute tan chuan he khawvela kan mihringpuite tana malsawmna kan nih hi kan rawngbawlna pawimawh tak a ni a, chumi tura tana nunga awm kan ni. Tichuan sumdawng kan tihte pawh hian midang tana phurrit siam lova, mi te tana malsawmna turin an thil zawrhte aman ti to uchuak lo se la. Anmahni dawr tute tha takin lo dawngsawng se la; mite tana dawr nuam tak nih tum bawk se ava tha em. Tuna kan dinhmunah hi chuan zirtur ngah fe fe hi kan la tam tlat a ni. Biakin, Kohhran leh mipui vantlang hi dahhran theih a ni lo; a hun leh a hmun inanglo mahse, inpumkhat vek a ni. Midangte ilo dawnsawn danah khan mite tana malsawmna leh anchhiah I keng a ni. Thusawiin, lamin phusa vak lo mah la, mite I hmachhawn leh I dawnsawn dan khan I ringtu nun khan midangteah thu tam tak a sawi thei a ni. Engemaw mamawh thila ka dawr thin tam tak fel tak tak hi an awm a, chungte nen chuan thian tha a siam takte pawh ka nei nual. Dawrkai hi hlawk duh vanga tih ve ngawt chi pawh a nil ova, midangte tana malsawmna nip ah tur hmanraw pawimawh tak a ni tih hi I zirchhuak teh ang u