Complaint Box

  • Mahmuaka Chhakchhuak

Complaint Box tiin sap tawng kan han hmang tak naa mizo tawng ang bawka kan hman tam a nih avang hian kan hrethiam vekin a rinawm tho a, mi thenkhatte chuan Grievance tiin an sawi mai thin bawk a, mizo tawng chuan lungawih lohna leh rawtna thlenna tur bawm ti ila a fiah ber mai awm e. Complaint Box hmanna document hmasa ber kan hriat theih chu hmanlai Rome-ah khan niin chutah chuan mipuite’n sorkar official-te hnenah lungawih lohna emaw rawtna emaw an thehlut thin a. |angkai takin an lo hmang thinin tun hun thleng pawha la chin chhunzawm zel a ni a, tunlai hunah chuan computer hmanga thehluh theihna hmunte pawh siamin tangkai taka hman thin a ni.

Ka hriatna hi a dik chuan Mizoramah ngei pawh kum 2010-ah khan mipui hmakhawngai takin ‘Good Governance Cell’ din a ni a, kum 2012-ah ‘mipuiaw.nic.in’ pawh siam a ni lehin mipui lam atangin a duh apiangte tan lungawi lohna emaw rawtna emaw thlenna tur hmun buatsaih a ni. Mipui Aw hi online platform a niin September 2016 thleng khan mumal taka hman a niin lehkha lut pawh 201 lai niin chung zinga 199 chu chinfel nia hriat a ni a. Nimahsela mipui lam thiam loh nge a enkawltute thiam loh zawk tih pawh hriatthiam chiah lohin a mumal chho ta lo hret hret a. Hei hi RTI hman tangkai a nih tak vang pawh a ni mai thei e. Kumin, Feb. 16, 2024 ah khan thar thawh leh nia sawi a ni a, a luhna tur site pawh tidanglamin https://mipuiaw.mizoram.gov.in ah luh tur a niin kuminah ngei pawh hian register 86 (April 4 zan thlenga record) tawh niin chung zingah chuan 56 chu bawhzui mek nia tarlan a ni.

Tun sorkar tharah hian kan Minister zingah Pi Lalrinpuii chuan complaint box hi a hmang hmasa berin tangkai takin a hmang mek nia hriat a ni a, a lawmawm hle. Hetianga ram huaitute’n mipui tana rawngbawlna an neihnaa hmanraw tangkai thei tak mai ruahmanna an siam hi tangkai taka kan hman pawh a tha hle a, tun dinhmunah erawh chuan kan la hmang tangkai thiam tawk lo em ni tih tur a ni rih a. Kan hriat theuh angin tunhnai lawkah Land Revenue & Settlement Secretary chuan office memorandum chhuahin LRS department hnuaia settlement officer-te chu anmahni dawrtute’n vuivaina an thehluhna tur bawm (complaint box) siam a, pisa tina hung turin a hriattir a. Department dangte hian engtinnge an hmalak dan chu ka hre mai rih lo nain hetianga LRS department-in hmalakna an nei hian tah tha tak a chhuah ngei a rinawm.

Hetianga complaint box dah hi ZPM Policy pawimawh tak pakhat niin Chief Minister ngei pawhin Dec. 8, 2023-a sorkarna lakluh zawha press conference a neih naah he thu hi sawiin sorkar tharah chuan Minister tin pisaah complaint box leh suggestion box dah a nih dawn thu leh rawtna leh sawiselna pawh a duh apiangte tan thehluh theih a nih dawn thu alo sawi tawh bawk. Hetianga ram hruaitute’n mipui rawng an bawlnaah inhawng taka ruahmanna an siam hi hman tangkai pawh ni sela, ram mipuiin kan thatpui ngei pawh a rinawm. Amaherawhchu kan Health Minister-in complaint box a hunchhuah ngei pawh tunah rih chuan mipui lamin kan la hmang tangkai lo deuh em ni tih tur a ni a, zawhna leh rawtna pawh panga vel emaw chauh ala lut nia hriat a ni. Chutih rualin zawhna leh rawtna hi lut tam tura beisei chi erawh a ni kher chuang lo a, a la hun rih lo pawh a ni mai thei bawk e.

Complaint box tih aimah hian suggestion box tiin sawi uar ta zawk ila a dik zawk mai thei bawk a. Mi tupawhin sorkar kalphungah emaw sorkar hmalakna kawng hrang hrangah an duhkhawp lohna leh rawtna an thlen theihna hmun a nih vang hian a dawngsawngtu leh a buatsaihtu lam tan pawh ngaih pawimawh loh ngawt chi a ni lo a, ngawi renga thlir liam mai emaw thu maia thamral tir chi a ni hauh lo bawk ang. Sorkar inrelbawl danah emaw sorkar hmalakna chi hrang hrangahte duhkhawp lohna a awm thinin tunhma lamah phei chuan sorkar hmalaknaa lungawi lohna thu pawh kan hre fo tawh thin. Chutiang bawkin kan sorkar hrawn mek pawh hi mipuiin duh taka kan thlan tlin nimahsela an hmalakna leh an kalphungah mipui mit a tlun zawh lohna leh duhkhawp lohna hi ala awm theih dawn avangin chutianga zalen taka mitinin thu leh hla an thlenna hmun atan hetiang hi buatsaih a ni.

Sawiselna eng pawh mai hi a dawngtu tan lawm taka dawnsawn a har thin a, a bik takin ram hruaitu tan ngat phei chuan hlim taka dawnsawn a har thin a ni awm e. Tun hma deuha ETHICS hruaitu thenkhatin kan ram hruaitu an sawiselna hote anga lang pawh kha hmangaihna tawngkam emaw an tih laiin lung lohah an lo la daih zawk ni awm taka sawi a awm a, a zia lo ngawt mai. Khatiang ang deuha sawiselna an huat dawn chuan tunah ngei pawh hian complaint box hian awmzia a awm lo ang a, rah tha a chhuah thei hauh lo ang. Personal thil deuh a ni emaw austerity lam thil pawh lo nisela chu rawtna pawh chu bengsika ngaihtuah ve phawt chu a dawngsawngtu lam chuan a tih tur a niin a lang. Abraham Lincoln ngei pawh khan a biang hmul a zuah chhan kha hmeichhe naupang pakhatin inhmeh tura hria a, lehkha a thawn vang a ni a sin.

Hetianga kan ram hruaitute’n sawiselna/ rawtna thlenna tur bawm an ruahman hi thil lawmawm tak a ni hrim hrim a, mipui lam tan ngei pawh anmahni hnaihna kawng khat chu a ni ngei mai a, mipui zalenna ram kan nihna nen pawh thil inhmeh tak a ni bawk. Ram rawngbawlnaah hian kan ram hruaitute hian thil zawng zawng an hre bik hauh lo mai thei a, an thil thil hriat pawh a dik vek kher lo thei bawk. Chutiangah chuan a duh apiangte tana rawtna thlen theihna tura ruahmanna an siam hi hman tangkai pawh a tha hle mai a, kan chhawr tangkai chuan mipui leh ram rawngbawltute thawhhona pawh a tha lehzual theiin kan ram hian hma a sawn phah ngei pawh a rinawm. Lincoln bawk hian ‘Democracy is the people, by the people, for the people’ a tih angin ram rawngbawlnaa mitinte kan thawhho theihna kawng pawimawh tak pakhat chu complaint box hi a ni.

Leave a Reply

error: Content is protected !!