C. LALRAWNGBAWLA (Alex RBa) : ZAI THIAM LEH HLA PHUAH THIAM

  • Zoliansanga Tlau

Engtik hun, ni leh thla kum nge ka hre ta lo, Youtube lar tawh hnu chu a ni tih erawh ka la hria; Ka lunglengin Youtube-ah kan naupan lai (han ti ve khanglang ila) a kan hla ngaihthlak thin hlate ka zawng a. Sailothangi, Zosangliani, Zirsangzela, Lallianmawia, C Lalrinmawia, Pachhunga, H Lalchawimawii leh mi dang dang zai ka ngaithla hlawm a. Alex Rba hla ‘Sikul ka kal peih lo’, ‘Hostel’, ‘Hmeichhia zawng’, ‘Hlei lawng e’ (Hlei lo’ng e tih awm tak) leh a hla dangte pawh ka ngaithla a, ka lung a leng hle. Alex Rba biak dan tur ka zawng ta a, a Youtube Channel ‘THIL ZIRNA’ atangin a Whatsapp nambar ka dil a, ani’n rang taka min pein, ka hriat duhte zawtin kan inbe chho ta zel ni.

Alex Rba tia kan hriat lar, C Lalrawngbawla hi ni 25, August, 1967 khan Biate khuaah a lo piang a. Kum 3 vel a nihin a pa-in, ‘Yesterday, today, forever, Jesus is the same’ tih hla hi a lo saktir tawh a. Naupan tet atanga zai chho niin, kum 10 vel a nihin an ?hianho group chu YMA Hall-ah zaiin singer a lo ni tawh a. Kum 18 a nih kum, kum 1985 kum tir lamah an Band, ‘Polecat’ chu Tuichangral Beat Contest, East Lungdarah telin pakhatna an ni a. Heta an hla sak chu ‘Proud Mary’ niin, amah Alex Rba hi singer a ni. Tin, R. Lalchungnunga (Laltea), ‘Youth Icon Judge’ ni tawh hi an Lead Gutarist a ni bawk.

Kum 1985 kum tawp lam khan Champhai-ah Winter Musical Meet-a tel turin Biate atanga Khawzawl thleng, Km-60 vel chu ke hlirin an kal a. Mi dang nen an han zai a, an Band hming chu ‘The Night Wings’ a ni. Eagles hla ‘Hostel california’ leh Rainbow hla, ‘If you don’t like Rock N Roll’ tih hlate an sa a. He ‘Winter Musical Meet’-ah hian Best Vocalist leh Best Rhythm Guitarist lawmman a dawng a, an Group-in pakhatna lawman cheng 500 an dawng bawk. Amah Alex Rba hi musician niin Piano play leh drums vuakte thlengin a thiam vek a ni.

Infiamna lamah pawh a duai lo hle a. Table Tennis khel thin a ni a. Kum 1988 kuma Mizoram Open Tornament-ah Mizoram No.1, Hlimen khua, Pa Dâra nen Semi final khelin an inhnehtawk hle a, Pa Dara hi 21 – 19-in a chak hram a ni. Kum 2002 atangin Tennis khel tanin Mizoram Open, 35+ category-ah vawi hnih champion tawhin senior doubles-ah pawh a ?hianpa Denga nen, vawi-8 lai an champion tawh bawk. All India Civil Service Tournament-ah Mizoram aiawhin kum 2014 khan Chennai-ah a zuk khel tawh a. Nadal-a leh Warinka te final khelh zawh chiahna hmun, Centre Cour-ah a zuk khel nghe nghe a ni.

Pathian rawngbawlna lamah chuan Tuikual Presbyterian Kohhranah lawiin tunah hian Tual Upa a ni mêk a bawk.

Zirna lam ngaihvena ngai pawimawh mi a ni a. Kum 1984 khan Matric a pass a, an Centre pumah pakhatna a ni nghe nghe. Kum 1988 khan PU (Sc.) a zo va, kum 1993-ah HBC-ah BA a zo leh a, kum 1996-ah MZU-ah MA (Economics) a zir leh bawk. MA a zir lai kum 1997 khan sawrkar hna thawk tannin tunah hian Finance Department hnuaiah, P& E Department-ah Accounts Officer-in a thawk mek a. Tuikual South, Aizawlah a nupui fanaute nen an khawsa mek a ni.

Kum 1992 – 1993 khan Home Mission School, Zarkawt-ah zirtirtu hna a thawh chhung khan ‘Schoolboys Rock’ album-a a hla sawm(10)-te hi a phuah a. An sikul naupang leh Hosteller-te chu a hmangaihin a khawngaih thin hle avangin, zeldin thu nen a hlaho hi a phuah chhuak ta a ni. Lengzem hla a phuahho leh a nun hian inzawmna em em a nei hran lo niin a sawi.

A album ‘Mizoram Schoolboys Rock’ hi July, 1995 khan Monalisa Recording Studio-ah a record a, kum 1996 khan Vanpa Hall-ah Pu Lalremmuana’n a release. He album-ah hian hla sawmpakhat (11) a awm a, chungte chu:

      SIDE-A
  1. Hmeichhia zawng,
  2. Hlei lo’ng e,
  3. A rem thei love
  4. EEM PEE
  5. Hostel
  6. Ka ngaisang lo SIDE-B
  7. Sikul ka kal peih lo,
  8. A riang tawna’n
  9. Lam ang lo let leh mai rawh
  10. Sawmte
  11. Ka Dy Mapui te a awm a.

He’ng zinga hla pakhat a thianpa R. Laldawngliana (Madawnga) hla phuah ‘Ka Dy Mapui’ tih loh chu ama phuah vek niin ama’n a thluk a siam leh sap hla atanga a thluk a lak pawh a awm. ‘Hlei lawng e’ tih hla thluk hi ‘The Rolling Stones’-i’n an sak ‘Death Flowers’ tih hla thluk atanga a lak a ni a, chutiangin, ‘Ka ngaisang lo’ tih hla thluk pawh hi ‘Cinderella’ hla ‘Don’t know what you’ve got’ tih hla thluk atanga a lak a ni. Schoolboys Rock album hi Vulmawi Recording te’n a copyright an lei sak a. Copy 5000 vel a hralh. A album Vol – 2 siam leh tumin hma a la chho a; mahse, vanduaithlak takin a dam loh avang leh sawrkar hna thawka hmun dangah a awm a ngaih tak avangin a puitlin thei ta lo va. Zai pawh chhunzawm lovin a chawlhsan chu a ni chho ta a ni.

Alex Rba hi naupang te a nih atanga zai chho leh kum 10 vel a nih a?anga Band-a tel tawh a nih avangin music hi a pianpui niin a sawi theih ang. Ramhnuaiah pawh amahin zai se, timing (Beat & Bar) dik takin a zai kher ?hin. Schoolboys Rock-a hlaho hi kum 25 a nih kuma a phuahte an ni hlawm a. A album hminga ‘Rock’ tih a tel leh a hla thu phuah chhuah te hi a inmilin a inhmeh hle niin a hriat a. Kan Mizo hla phuahtu hmasate kha chuan an hla phuah chhan, an ngaihzawng te kha an duhin an thlahlel thin hle a. Hei vang hian ni maw, an ngaihzawng te lakah an insit a, hniam leh te, tling lo leh tlak lo, phu lo leh nep hlein an inhre thin. A tawi zawnga sawi chuan an ngaihzawng te lakah an in hmu hniam (inferiority complex) thin hle. Vankhama paw’n, a hmangaih chu nupui atan nei thei lo vin, a duh ber pasal atan neih dawn mah sela, a lawm zel tur thu hetiang hian a sawi a:

“…Ka thai chang mah lo la, khiangawi mi tawnah, Hmangaih lung i dum phawt chuan lawm zel ta’ng e” tiin.

Zirsangzela Hnamte paw’n, a hmangaih chu hlim taka a awm dawn phawt chuan, mi dang kiangah pawh awm dawn mah sela, a lawm zel tur thu a sawi hial bawk:

“Aw le i lungdumtu ngei chu,
Suihlung siin lo pawm ta la;
Ka hmangaihna vang che hian maw,
Hlim te’n i len chuan lawm zel ta’ ng e” tiin. Hmangaih te chan tawh hnua hlim a har dawn teh lul nen, Vankhama leh Zirsangzela te chuan lawm zel an thlang thei a. Tling lo leh tlak lo, beisei bo beisei tlata inngaih chuan lawm luih bak duhthlan tur awm hek lo le. Alex RBa hi chuan,

“Nang lo pawh leng dang, leng dang an tam em !
Rairah riang lanu leng,
Ka thlang zawk mai ta’ng e aw.

Hlim te’n ka liam mai ta’ng nge,
Nang paw’n min dem bik lo la,
Lem ang der thiam meng mawite,
Hey! a tha val a tha val chu lawr la,
Zamual min liam san mai rawh.” tiin a sawi hmiah mai. Pa ka va han ti em! Positive thinking pawh kan hmu tel bawkin ka hria. Ngaihzawng chungchanga dai sual palh kan neih pawhin Alex RBa anga “Nang lo pawh leng ang, leng dang an tam em!” tih ve mai tur. Hetiang hla nena inzul hla tho ‘Hlei lawng e’ tih hlaah pawh hetiang hian a sawi a:

“Hmanah biathu, anka nem te’n min tiam a,
‘Nang iang reng awm thei lo’ min lo tih thin kha,
Mahse, tunah leng dang tawnah min her san si maw,
Eng vang kher nge biah der thu min hlan?

Dy ka ngai tawh bik lo che, lo kir lo mai rawh,
Kei paw’n leng dang, leng dang tang belh zai ka rel ta e,
Lunglai chu her la, mual chu liam la,
Lung ka chhir bik nem le ka di,
Leng dang, leng dang tang nem chu bel la,
Kei paw’n chhai thar di tang nem ka bel ta e.

Tunah lungchhirin ‘ka lo let leh’ i ti maw,
Chhinghne beram vun sin te pawh i iang e,
Lungchhir sangsarih mah la’ng e a sawt lo,
Ka lunglai min her chuang hlei lo’ng e.” tiin.

‘Emm pee’ tih hlaah pawh a hmeichhe hmangaih leh duh chu hmangaih biahthu a hlan zawhah tha taka lo chhang turin a sawi hmiah bawk.

“Ka hlan a che aw ka hmangaih biah thu,
Thinlai ruka vei reng ka thiam mawlh lo,
Biahzai nem te’n aw min lo chhang la,
Chutin aw suihlung phang lo te’n,
In run in nuam ka lo kai ve ang a,
EEM PEE thinlai na reng a dam ngei ang” tiin. EEM PEE chu a phu lo deuh niin a hria a ni ang “ka phu lo che, ka dem lul lo’ng che aw, EEM PEE, sirah min lo hnawl mah la” tiin a sawi bawk.

‘A rem thei lo’ tih hlaah pawh hetiang hian a sawi a,

“Lai chhuat zawl a, lai chhuat zawla her velin,
Rairah riang val mai min lo tih mai le,
Rai zawng kan lo rah ngei e,
Mahse maw, chhai lai di kan vai bik nem” tiin a sawi mai bawk a.

R. Zuala khan ‘Hmeichhhia’ tih thupuia hmangin hmeichhiate mak leh ropui zia chhungchang ngaihnawm takin kum 1982 vel khan a lo ziak tawh a. Mahse Alex Rba hi chuan ‘Hmeichhia zawng’ tih hlaah chuan hmeichhia te ropuina ep lam zawngin hetiang hian a sawi ve thung a:

“Ka va han lawm teh reng kher ve aw,
Hmeichhia ni tura ka lo piang lo hi;
Han dawn chiang teh aw thianpa i dinhmun hi,
Lawm hle mai teh aw, mipa i nih hi.

Hmeichhia zawng an par vul lai a rei lo em,
Nula senior an lo nih chuan an phu tawk an iai si,
A tih ngaihna tak pawh hriat a har.

Hmeichhe hmeltha leh chhia an awm a,
A tlangpuiin hmeltha an lerh duh,
Mipa zei tak tak rimtu an ngah a,
A tawpah zawng an bum thlu leh nge nge thin.

Mahse maw thianpa han dawn ve la,
Val senior chan pawh hi eng ual a ni lo,
Nula deuh zawng zawngin an û a,
Mahse hmeichhe chan ai chuan a ziaawm reng reng.

Hmeichhe hmelchhia chu an fel duh a,
An sakhmelah sar reng a zam si lo;
An chezia leh an hawihhawmnain,
Tleirawl lung mawl chin an chhai an zem thlu e.” tiin.

Pink Floyd band-a an bassist thin Roger Waters-a hla phuah ‘Another Brick in the Wall’ Part -2, 23 November, 1979-a an tih chhuahah chuan,

“We don’t need no education,
We don’t need no thought control,
No dark sarcasm in the classroom,
Teacher, leave them kids alone,
Hey! Teacher! Leave them kids alone” tih kan hmu a. Alex RBa pawh hian Home Mission School-a a thawh laia a phuah ‘Sikul ka kal peih lo’ tih hla hi Roger Waters-a hla phuah ‘Another Brick in The Wall Part – 2’ nen khian Protest Song huangah a rin luh theih ang. Hetiang hian a phuah a:

“Ka nu sikul ka kal peih lo,
Ka thiam thei lo si a hrehawm e;
‘Lehkha zir rawh’ tih leh mut mai zawng,
A dik ber hian ka hre bik lo.

A thiam thei chi an awm a,
A thiam thei lo chi kan awm a;
Kan dinhmun hi tumah hian,
In dawn chiang lo.

Kan zirtirtute tak pawh hi,
Ka dem dawn e, ka ngaihdan hian,
Hleih bik nei hian min zirtir a,
A thiam thei lo ho kan lungawi lo nasa.

A thiam thei chauh in duhsak a,
A thiam ve lote min hnualsuat e,
Engtin nge maw hetiangte chuan,
Kan thiam reng ang?

Homework thiam lo zingah pawh hian e,
Thiam chak tak tak kan tam em !
Vuak tuar tura sikul lo kal hi,
Kan chak bik lo, kan ning em em !!

Rum em emin min melh a,
Hlau leh khurin kan ding a,
Min hmangaih vang a nih hi,
Kan ring si lo.

Kan duh ber chu hei hi a ni,
Lehkha zir san kan duh ve a,
Hmangaihnain min enkawl la, maw,
Puitling turin min chhek chhuak teh.

Chutin suihlung phang lo te’n,
Sikul run kan lo kai ang,
Chun leh zua pa thinlai na,
Reng a dam ngei ang.” tiin.

Zirsangzela Hnamte-i’n,

“Run tin mawitu awihlai dar mawi,
I tel lo chuan hringfa leng rel,
A kim thei lo kumtluang chena danglam ngai lo,
Thudik tantu huaisena thuam famkim sinin,
Roreltu dik i lo ni e” tia ‘Darthlalang’ tih hlaa a sawi ang khan hla hi darthlalang tha tak a ni thei a. Insiamthat nan leh hmasawn nana hman theih a ni. ‘Hostel’ tih hlaah pawh hetiang hian kan hmu a:

“Kei zawng aw thianpa Hostel awm reng zawng,
Aw, ka peih lo em ka peih lo em,
Dal fi deuh relh rulh hawp reng mai leh,
Alu ei reng zawng ka ning tawh e,
Sa han hmeh ve chang ni lah hian,
Hrang hnih lek lek hrang thum lek lek,
Min tivir tawk lek, ka ei peih leu.

Aw, Eng vang kher kher hianin nge maw,
Chun leh zua te pawh hian,
Panlai hun nuam zawng zawng chan a,
Hostel runa min lo dah le,
Aw, ka chun nu hmangaihna leh,
Ka zuapa zilh hauna te,
Dawng ila ka puitling zawk lo’ng maw?

Loh theih loh leh enkawl harsa lem lo,
Dah nan chuan Hostel hi a tha e,
Keini awm chhan ve zawng,
Nu leh pa te’n min enkawl peih loh vang a ni a,
Fate aia thil dang ngai pawimawh,
Nu leh pa kan lo nei hi,
Kan vanduai em a lo ni e.

Aw, eng vang kher kher hianin nge maw,
Kan sawrkar pawh hian e,
Zu ruih ching zirtirtu,
Thawk tha peih lo min pek leh thin?
Zirna kawng kher kher hi zawng,
Duhsak zawng dah mai mai nan,
A chi loh em, a chi loh em!

Eng vang kher kher hianin nge maw,
Ka hmangaih Zoram hi,
Khuavel ram dang zawng zawng chhinga,
Nuama ka siam theih loh bik ang le?
Zirtirna dik min pe la,
Khuanu’n min hualhim se,
Zoram tan ka thiamna ka hlan e.”

A chunga kan tarlan ‘Hostel’ tih hla pawh hi Protest song kan tih zingah a tel thei bawk ang. Nu leh pate’n fate aia thil dang an ngaih pawimawh avanga an fate Hostel-a an dah thu te, Hostel a awm aia nu leh pate thlazar hnuaia awm chu naupangte tana a tha zawk thute, Sawrkarin zui ruih ching zirtirtu lak a pawi zia leh zirna kawng kher kherah chuan a tling leh tlak la lo va, duh sak zawng lak mai mai pawi theih zia kan hmuin kan hre bawk. A tawp hla chang khian rilru a khawih zual hle, Zoram hmangaihna au aw kan hmu hi. “Ka hmangaih Zoram” tih thu ka chhiar lai hian kaphleia’n “Zoram ka ram” tia hla hmanga Mizoram a koh kha rilruah a rawn lang nghal a. Zoram hian hmangaihtu a mamawh tawh takzetin ka hre ve thin a. A hausakna leh a thau sawk zawngin chauhin kan hmangaih ni mai tein ka hre ?hin. Zoram hmangaihtu kan ni theuh a pawimawh tawh mang e. Alex RBa hian Zoram nuam siam tura pawimawh a tih chu zirna dik leh kan thiamna te zoram tana hlan a ni. Chutianga kan tih a nih chuan Zoram nuam kan siam thei dawn a ni ang.

Alex Rba tia kan hriat lar, C. Lalrawngbawla hi zai thiam, hla phuah thiam, musician, sportsperson bakah Zoram hmangaihtu, Zoram hmasawnna leh sawrkar dik lohna pawh sawi chhuak ngam, thil tha duhtu leh social critic tiin kan sawi thei awm e.

Leave a Reply

error: Content is protected !!