- Reuben Lalnunthara Hnamte
Mizo inneih dan hmang hi a ringrei pawl tak kan ni angem aw ka ti thin a. Hmanlai Rs.40/- sawn mana an chawi thin kha tunah pawh Rs.40/- ala ni reng a. Hmanlai leh tunlai pawisa inthlauhdan han ngaihtuah hian hmanlai Rs.40/- a lei theih tam zia leh tunlai Rs.40/- a lei theih tlem zia ngaihtuah hian siamthat chu a hun tawh ngawt mai. Hmeichhe manah pawh hian Rs.400/- leh thutphah ah hian a dingrei tawh mah mah a ni. Hmanlai huna a hlut dan nena ngaihtuah hian siamthat chu a hun tawh hlein ka hria. Mipa chan hi a tha lutuk mah mah hian ka hre thin. Hetiang ang a nih chuan mipa tan hian sawnthlak hi a pawilo angreng riau, hmeichhe tan a lo zahthlak si a, hmeichhe man te hi tam deuh tawh sela, nuho sum chhuah mai maite pawh hi a tlem deuh maithei sin; mipa pawhin sawn thlak mai mai an hreh deuh mahna. Tunah hi chuan a chak nazawng hian inneih an tintuah a, mipa ninhlei nazawngin sawn an thlak sek bawk a. Ho mai maiah inthen lah kan samin, inneih kan awlsam ang bawkin inthen lah kan awlsam bawk. Hei hi chu kan inneihna dan hi ala nep deuh vang a ni angem aw a tih theih a ni.
Kan ramah heti khawpa nupa inthenna leh falak an tam chhan hi dan khauh deuh hlek kan neih loh avanga hluar a ni thei angem? Hmeichhe chapo deuh leh inla deuhina inthen an chak leh tlan an chak deuh harh maite pawh hi sumchhuah tur hi a tlem em a tin ni. Mipa tam tak ho deuh te’n an nupuite aia tha an hmu a, an nupui fanaute kalsan an awlsam viau maite pawh hi an fate chawmzuina tur sorkarah dan mumal a awm loh vang em ni ang? Heng zawng zawng hi nguntaka ngaihtuah chu a ngai ngawt mai. Inruka tlan tih mai maite hia tam si a, inneihna dan hi chu siamthat a ngai ngawtin ka hria. 1940 bawr cho vel a Phullen lal Awksaraia fanu Sainguri sailo te kha khatih laia a man chu cheng sangkhat zanga (1,500/-)a ni a. Tunlai anga an han chhutin cheng nuaihhnih singli sangli ( 2,44,000/-) daih a ni mai. Mizo hmeichhe manto ber a ni hialin a rinawm a ni. Mite tana phurrit lutuk insiam chu a that loh rualin mipui vantlang tana a awm tawk, hmanlai nena inhen si leh tunlai a tan pawh na luuk lova hmeichhe man siam hi chu a hun tawh viauin ka hre mai.
Tin, tunlaia hmeichhia mipa mahni inzuar an tam lutuk hi ka ngaimawh ve em em mai a nih chu mawle. Kan mizo nulate hnamdang ten an han dawr thinte chanchin an sawi ngaihthlakte hi a va hreawm tak em! kan naupan ve deuh laite khan mizo hmeichhia hnamdang laka inzuar deuhte kha khawtlangin manin, an lu an mehkawlhsak thin kha nia. Tunlaiah chuan kan in enliam vel mai mai a ni ta a. Hen gang te hi kalhkhawm a, an eizawnna siamsak dante hi awm se, enkawl theihloh khawpa ngawlvei chu an awm em chuan ka ring lo. Kan ram hi kan siamthat zel loh chuan hnamdangin min chim zel anga, mihring kan pung zel anga, nakinah chuan siamthat theihloh hunk an la nei ngei ang. Veng chhunga mi awmthei leh tiltithei anga langte hi I zah lutuk lo ila, dan ang leh kan mizo thatna tur a hmalakna hi chu tuteah pawh hmalak ngam a nih loh chuan kan hnam hi a ngaihtuahawm takzet a ni. Dan an bawhchhia a nih chuan kan chhungte emaw, kan laina hnai emaw, thiantha ti a an chunga hmalak duh loh leh an lama tan tlat hi kan sim a ngai.
Hotel leh home stay kan tih te pawh hi tunah chuan kan lo ngah ta hle mai a. Heng ang neitute pawh hian a hlawkna lam ngawt aia, mipui mamawh phuhrukna leh thianghlim taka vawn hi I tum hram teh ang u hmiang. Kan hnam zahawmna tur leh, Pathian neitu kan nihna hi a taka lanchhuahtir ngam hi kan mawhphurhna a ni. Pawisa hi a hlu tual tual a, kan duh tual tual mai chu a nia. Hengte hi chu khawvel changkannain a kenah te pawh ngai ta ila. Nimahsela, thianghlim lo taka pawisa lakluhna tam lutuk ta erawh chu a lungchhiattlak a ni. Aizawl khawpui a mipa, hmeichhia inzuar a sang a sangtel an awm ta mai hi chu thil hriat hreawm tak a ni. Chu mai piahlamah sumdawnna thianghlim lo leh eirukna kan pawisa ta miah lo mai hi chu a sawi a hreawm khawp mai. Kan Bible a Zakaia pawh kha chhiahkhawntu (tax Collector) hausa tak a ni a, a hlepru nasa thin hle tih kan hmu a. Mahe, Isua nen an han intawh meuh erawh kha chuan, a hlepruk zang zawng a sim mai pawh ni lovin, a let li laiin a rul dawn th a sawi a nih kha(Luka.19 :1-10). Kha tluka simna chiangkuang kha a awm thei dawn em ni le? Keini Isua hi kan hmu kan intih pawhin kan sim chuang hlei lova, Isua hian kan nun hi a siamtha ve thei thlawt lo nih hi maw.
Camping/Crusade hi kan nei awl lova, ruihhlo ngai leh awm tha duh lo te kan khalhkhawm a, hei hi a pawimawhn a tul khawp mai a. Nimahsela, he mi mai piahlamah hian inzirtirna uluk zawka neih hi a tul khawp mai. Ruihhlo ngai leh, hmeichhe awm tha duh lo kan tihte hi camping reilote neiha tha mai hi chuan an tam lo khawp ang. Pathian thute hi an hre tawh khawp a, ngaiah an nei vel mai mai a ni. Chutiang vel chu kan rama Pathian thu kan hriat dan a ni tawh a. Chuvang chuan dan pawisa tura inzirtirna leh khauhzawka dan kenkawh hi kan mamawh a ni. Inneihna leh inthenna dan te hi siamtha ila, a zavai chuan kan thatpui dawn lo nachungin tuna i chuan nasa takin kan thatpui dawn a ni. Mipat hmeichhiatna lama kan zalen lutukte, inneih leh inthen mai mai kan awlsam lutuk leh, chhungkaw kehchhia tam lutuk avanga kan thalaiten an tuarnate hi a ziaawm ve deuh mahna.