Farkawn khawtlang leh chhiat tawh (Entawn tlak lai nia ka hriat)

  • B. Lalruatpuia, Vanhlimpui Run

Farkawn khua hi ka pian ka seilenna ni mah se rawlthar ka nihlai ata tawh zirna avang leh hna thil avangin kum 20 dawn chu ka awmbosan ve ta reng mai a. Masi vuakvet laia haw chang leh haw tak loh chang pawh ka nei ve ta nual mai. Chhuahsan erawh ka la chhuahsan lova, ka permanent address pawh a la ni reng mai. Chutiang chu ni mah se kan haw changa chhiat tawk an awmin YMA member ka nihna angin khawhar inah ka kal a ni mai a, chutiang takin ka lo chik ngai reng reng lo mai hi a lo ni a. (Kan lamhnai tak te ka haw changa boral an awm loh thin vang pakhat pawh a ni ta awm e). Chutia kum 20 dawn hmun hran hrana ka awm kual takah chuan Aizawl veng hrang hrang leh Shillong tlang thlengin chhiat tawhna lamah ka lang ve fova, ka khaikhin lo thei ta lo a ni. A tha lai leh entawntlak ka tih lai te hi ka ziak dawn em mawni tiin hun rei tak ka inkhap a, mahni insitna avangin ka ziak lo reng a, tun hniah Mizo Literature and Language Teachers’ Academy executive meeting kan neih tumin inralna chungchangah ‘pangpar nge pawisa’ tih kan chai hnuah ziah ngei thaa ka hriat tak avangin ka han ziak ta a ni.

12th February, 2025 khan ka nu’n chatuanram min pansan a, a ni hi hun eng emaw chen damlohna khuma mua enkawl leh khawvawh vanglai taka thenrualtha ten min rawn menpui fo ngaiin a awm a. Hetia chhiat kan han tawh tak chiah hian Farkawn khuain chhiat tawk chhungkua kan lo buaipui dan ka hmu fiah ta kuarh mai. Kan khaw chin dan hi hmun tam takah a tihtheih tawh loh maithei a, mahse, kan chhungkuain nasa taka kan zangkhaipui avangin veng leh khaw tam tak, tive ngai lo kan awma lo tangkaipui ve kan awm takin tihthuah leh kan khaw tih dan tha ka tih em avangin ka han tarlang ve duh a ni.

  • Pangpar

Kan khuaah chuan pangpar hi an lo inpe ngai lova, ka nu khan pangpar pahnih a dawng a, chu pawh ka thawhna ICFAI University Mizoram, staff and faculty welfare lamin Aizawl atanga rawn chho tur te a buai a buaiin an rawn thawn vang vang a lo ni a. Pakhat leh chu Tuithiang veng Aizawl lama ka thianpa Munpuia’n, a nau Khawbunga awm remchang chu Khawbung atang a rawn dahtir vang vang mai a, inthlahrun a na duh viau mai. Mahse, dawng tam ta lo chu a hnuah a hnawk lova, a felfai phah viau mai. Aizawl lama khawhar in kal changa pangpar an dawn tam tak, tar dul thin te hian a rei hnuah a ruk tak chuan hnawk an tihviau ka ring thin a, hetiang kan han tawh takah chuan zawh a mual mual ka nei ta a, a buaithlak an tih thu ka hreta nual mai.

  • Ar

Pangpar mawi tak tak rawn dah tura ngaih thenrual tha ten pangpar aiah ar an rawn khai sup sup mai. Thlanmual atanga kan vui zo ka haw chu, zanriah tur ar awm ang ang leh lei belh ngai te a awm takin tiin archhiara kan ar la neih zat ka han en chu, ar pahnih vel awm kha, an lo awm ta teuh mai a, iptepuia ar rawn ak tawk leh rawn khai a khat tawkin an indawt chho ta zut mai a. Ka nu khan ar puitling, talh rual thiau 25 chuang chu a dawng ta awm e. Khualkhua atanga lo kal leh laina leh thenrual thate nen lei belh ngai miah lovin ralna ar khan hun rei tak min daih a, pawisa sen teuhna tur kha nasa takin min chhawk zangkhai ta a ni.

  • Mizo Tlawmngaihna Par

Thlanmual atanga kan haw khan rawngbawl kha rilru pakhatah a awm lo thei lova, mahse, keini lam kan buai kha a ngai ta reng reng lo mai a, YMA zan hunchhung zawng kha makpa te leh tu leh fa mai bakah thenawm khawveng nula tlangval te rawngbawlin an rawn che suau suau mai a, keini lam kan chet ve pawh an phal meuh lo, section lama kan hruaitute pawh nula tlangval tlawmngai te zingah a kul a taiia rawn che an awm reng a, zing leh tlaiah rawng min rawn bawlsak vek mai a. Aizawl lam atanga rawn kal ka farnu te khan mak an tiin a ruk tak chuan an lawm viau chuan ka hria. Hmun tam takah chuan chhungkhat laina hnai tak takte chet hun a ni tawh a. Farkawnah erawh mitthi chhungte min awl thiamin a thlamuanthlak mai bakah a hahthlak lai tur zawng zawng hma min rawn laksakin hah an tidam sawng sawng mai.

  • Lung leh Thlanlung

Farkawn hian ka hriat theih tirh ata tawh a hranin YMA-in quarry a nei a, hmun tam taka thlan lai tan rual hi lung pu rual niin chutiang chuan bul an tan thin a. Tun hnu hian kal dan thlak hretin Branch pathum atang lungla tur bik an lo inruat tawh a. Lungla te hian mi chhiat tawk an awmin an branch area a zirin YMA Quarry lamah nilengin hun an lo han hmang a, thlan lung tur mai bakah thlana rem tur zawng zawng nen hah tak maiin nitla vanvuaiin tlawmngaiin lung an la a, thim dawnah lung chu rawn phur thlengin thlanlung tur chu kan in bul remchangah an dah a, a bak zawng, a phah tur lungpher leh lung dang chu thlanmual lamah a tuka rem awlsamna tur ber hmunah an zuk dah leh thlap a, zanriah ei tur pawhin tihtakthlaka sawm leh nawr luih ngawng ngawng an la ngai a, a Mizo hliah hliah mai. A tukah lung la te bawk kha thlanmual lamah lung a hma nia an lak rem turin an rawn thawkchhuak leh a, an ni hian ni hnih tawp tlawmngaiin an tha an seng a, an hluin fak an phu hliah hliah mai. Thlan lung hi kum 2022 atang khan inches 22-a hlai, fit li (4) a sang, inang vekin an ruahhman ta nghe nghe. Raltlan tamna khua a nih avangin an pualin thlanmual hran an siam a, hei hi an ram lama an inphum that leh duh takin tih thuah mumal takin ruahmanna an siamsak a ni. A hranin hlamzuih thlanmual an siam bawk.

Thlanlung tur pawh a tuk atang lung khawihthiam ten an bungraw neih tha tha tlawmngaia rawn thawhchhuahpuiin an chher mam a, a ziak thiam ziah theih mai turin tlawmngai takin a thlawn liau liauvin min rawn chher mamsak vek mai. Kar khat hnu velah chuan lung kan tung tawh mai thin a ni. Hetia lung kan tun theih mai chhan hi thlan kan sawngbawl danin a zir vang a ni a, thlan kan lai chhawng a, kuang chungah lungphekin kan khuh a, kuang chim leh tlahniam tur a awm ve tawh loh vang a ni. Kum sawm hnuah inphum thuah duhte tan a inphumthuah leh theih bawk.

Lung an peih fel hi a ziah nen a tlangpuiin kar khat vel a awh a, lung phun ti lovin ‘lung kan tung dawn’ kan ti a, a hranin lung phun hun hi chu kum a ral hnuah emaw mahni remchan dan angin hun hi chu hman leh tho ni mahse, hetia lung kan tun dawn ni hian thenrual tha leh laina hnai kan hrilh hriat bakah a hria hria te chhunah rawn pungkhawm lehin, chini, thingpuife, bawnghnute leh eng eng emaw kengin an rawn kal khawm leh tuk tuk mai, kan in kawtah em pahnih kan lo dah a, a khat tun mai zuk nia. Tichuan hun reilote hnuah mi tlawmngaite avang liau liauin pawisa sen em em ngai lovin lung kan tung fel der mai a, hei hi Farkawn khuain hun rei tak ata tawh kan chin thin a ni. A hrana hun hrana tih leh dawn chuan sum sen teuh a ngai ngei ang le.

  • Puan tuamna

Ka nu khan puan tuamna a dawng hnem viau mai a, kan hriat theih chinah 70 chuang a dawnga. Ka nu leh pa hi nu leh pa, pi leh pua rawn zawng kha Pathian khawngaihna zarah an awm ve diah diah a, ani kha thenrual pawl nuam timi, mi pawi sawi hlau tak a ni a, hlim lam thin a ni a, mi te khawngaihna a dawng nasa a, puan tuamna a dawn mai bakah a tuamna puan dawng let ve tur kha awm hliah hliah an tam hle mai a. Aizawla ama chhungte tan khan puan 10 vel bak ka hawn thla thei lova, kan khuaa a thenrual tha te hnenah kan sem let a, puan tuamna khan inlaichinna tha a siam nghetin puan tuamna hi a tha ka tihzual phah viau mai.

  • Ralna pawisa

Ralna pawisa hi a mimal thilin tarlan loh tha ka tizawk viau nan, kan khua bik hian sawi tawh angin ralna pawisa an ngaipawimawh viau mai hi a tha ka ti takzet a, lusun chhungte tan a zangkhai phah em mai a, lusun karah pawsa insen belh a ngaih loh em avangin i han tarlang ve hrim hrim teh ang. A ruang niah khan hriat theih chinah ka pa kutah Rs 40000 chuang a lut a YMA zanah nghak khawl lovin a zan la laah an hlan zantin a, hei hi a chhan nia YMA hruaitu pakhatin min hrilh dan chuan, “Hetia a zan la laa hlan hian pawisa a tla tha zawk,” tiin min hrilh nghe nghe.

  • Thu dang

Mi chhiattawk an awm reng rengin, mitthi chhung leh lam hnai, in hrang chang tawh phawt chu mitthi in ang chiahin khawtlang mipui ten ruang tlak zan atang a hrang theuhin an lenchilhin an ral leh liam liam thin. Hei hian mitthi ta unau te, fa te, nu leh pa te, an inlaichin dan a zirin a hrana miin ral awm a tih tawh phawt chu an ral a, ralna pawisa fai mai bakah an thiantha zual ten a hmaa kan sawi tawh ang bawk khan ar-a ralna thlengin an keng khawm leh liam liam thin bawk. Khiah khiah, Aizawl atanga hla tak Farkawn, pi pu sulhnu tam em emna khuaah chuan, chhiat tawk te tan Mizo nih anuamin a la hlu a. YMA hrulah Mizo tlawmngaihna a la vul chuk mai a ni.

Leave a Reply

error: Content is protected !!