Southwest monsoon (furpui) chu tun kar tawp lam hian Bay of Bengal chhim lam, Andaman Sea leh Andaman & Nicobar Islands hmun thenkhatah a thlen tan a rinawm thu India Meteorological Department (IMD) chuan Thawhlehni khan a sawi.
“Tun kar tawp lama fur lo thlen tanna atan boruak a tha zel a, hei hi South Bay of Bengal, Andaman Sea leh Andaman & Nicobar Islands hmun thenkhatah a ni mai thei a, Bay of Bengal chhimthlang chunga low-pressure chu May 12, 2026 zing dar 8.30 khan helai velah hian a awm a, a thlivir kaihhnawih hi tuipui zawl atanga km 4.5 thleng a ni a. Darkar 48 chhungin a a san a rinawm bawk,” tiin IMD chuan a sawi.
Thuneitute chuan Kerala-a fur ruah a tlak tan hun tur erawh an la sawi lawk thei lo tih an sawi a. “May 15 vel emaw hian Kerala tan thlirlawkna tihchhuah kan beisei a ni,” tiin IMD Director General M Mohapatra chuan a sawi.
June 1 hi Kerala-a ruahtui tlak tan hun pangngai a ni a. Hemi hnu hian fur hian hmar lam a pan a, darh zau zelin July 15 velah ram pum a tuam chhuak hman thin.
Fur hian a tlangpuiin June 5 velah India hmarchhak a thleng thin a, Bay of Bengal-ah a insiam that chuan Kerala nen a rualin a thleng fo thin ni.
May-June-July chhung hian El Nino a awm theih a rinawm avangin kumina fur thlen hun leh ruah tla zat tur hi pawimawh hle.
India-ah chuan El Nino hi nipui lum zawk leh ruahtui tla tam lo nen a inzawm tlat a. Ram pumah fur ruahtui tla hi a pangngai aia hniam a nih a rinawm a, long period average (LPA) atanga 92% a ni a, chhut sual theihna erawh a tam leh a tlem lamin 5% a ni tih IMD chuan April thla khan a lo sawi tawh a. Kum 1971-2020 chhunga ram pum huapa fur ruah tla, LPA chu 87cm a ni.
A hmain kumin April thlaa tuifinriat lumna chu kum 2024-a a lum ber chhinchhiah aiin a sang tawh a, sik leh sa awm dan viltute chuan El Nino thleng tura chak taka boruak a insiam laiin khawvel tui a lum chak hle bawk.
Kumin April thlaa khawvel tuifinriat lumna (SST) chu 21°C a ni a, hei hi thla khat chhunga a san pahnihna a ni a, April, 2024-a tuipui 21.04°C record aiin a hniam hret a. Hetih lai chuan tuifinriat chu a hmaa a la awm ngai lo lumna nasa tak karah a awm niin Copernicus Climate Change Service (C3S) chuan kar hmasa khan a sawi.
Hmun tlem teah khaw lum uchuak awmin ni ruk atanga ni sarih lo awm leh tur chhungin Rajasthan khawthlang lamah khaw lum tak a la awm thei niin IMD chuan a sawi lawk bawk.
Ni li atanga ni nga chhungin Rajasthan khawchhak lam leh a kianga India khawthlang lam, Gujarat leh Maharashtra-ah pawh khaw lum uchuak tak a awm a rinawm.
Ni li atanga ni nga lo awm leh tur chhungin Tamil Nadu, Puducherry & Karaikal, Kerala & Mahe leh Karnataka chhim lam lai li hmun thenkhatah ruah tam tak a sur thei tih an sawi lawk bawk.