- Dr. JT Vanlalngheta, Writer’s Lexis & Law
Chanchin Thar atanga kan lo hmuh danin, ni 6.8.’26-a MHIP-te’n thu thar theh darhtute an kawmnaah, indeu sawh nana hmeichhe thawmhnaw hman an duh lo thu kan lo hria a, he thu-ah hi chuan, kan hmeichhe hruaitute hian an sawi dikin a lang tlat mai. Mi thenkhatte’n kan CM hi dawihzep an ti emaw, huaisen an ti emaw chungchang chu kei, eng party mi mah ni lo hian sawi zui ka tum lo va.
Keini Mizote’n tun hma atanga dawih zep entir nana hmeichhe pawnfen kan lo leklam viau thin hi chu a fuh lo rêng a ni: Dawizep entir nana pawnfên han leklam êm tur chuan, Mizo hmeichhiate hi hmakhawsang atangin hmeichhe dawihzep an ni ngai lo; Pathianin duh taka a duan angin mipa kawppui turin nû hnâpin an awm a ni zawk; hei hi dawihzep tihna a ni lo va, mipaten kan lo hre fuh loh zawk a lo ni. A nihna takah chuan, Pathianin kan nihna tur dik tak anga min duan anga mipate nena inkhaikhin ralah phei chuan, Siamtu’n a duan ang aiin (A duan dan pawh chu a lo ni mahna) kan hmeichhiate hi an huaisen zawk tia sawi ngam a ni. mah; ent.Lalnu Ropuiliani. Tunlaiah chuan, State pawn leh India ram pawn (foreign) dai dar thu-hla chen hian…
Pathianin kan nih dan tur dik taka a duan anga chhût (assess) chuan mipate hi nep viau zawkin kan lang em? Lal (Chief) mumal tak kan neih tan, Zahmuaka atanga vaiin min hnrh tak, ent. 1890 inkar vel kha mipate kan ropui lai ber a ni ang em? Ral thuam neih that lamah te, ral do tam lamah te, hausak lamah te leh kawng hrang hranga British kha an chungnun zawk avangin, 1890-ah Kumpinu hnuaiah kan lo awm lo thei ta lo a ni. Hun a lo kal zel a, kan pi pute nrna inkhaikhina ralah chuan, kan lo hausain, lehkha kan lo thiam a, kan lo thahnem ve ta zawk hle bawk a; heti chung hian, mipate hi kan ram area veng him zo lo, inti mipa tak si kan ni fai ta vek zâwk em? Kan hmeichhiate veng him zo lo kan ni tawh em? Ruih hloa sumdawngte hlauh loh kan ni em? Kum 1890 hma lamah kha chuan a mi chengte pawh kan la hlang tha khawp mai a, hnam ziarâng leh nun phung pawh a la mawi hle. Kan pasal thate ram ri sah pawh a la zau tha hekhawk hle a; tunah chuan kan buaina chin hi zim ta hlein, eg, Vairengte area-ah te leh a dangteah a ni ta zawk em? Mipate hian tan lak kan va ngai teh lul êm!
‘Mi dawihzepte’ koh el nana “Pawnfên feng rawh,” tih emaw, pawnfen infêntir emaw hi pipute atanga tih dan phung kan hnawl a ni lem lo a; mahse, a lo tha lem lo; hei ai hi chuan (figuratively), ” I puan ven kha paih rawh,” tih emaw, (ringtute tihah a mawi lo nain, a lema entir lo thei lo tlata inhria kan nih tlat erawh chuan) puan ven sa inpawhtlaksak lai anga a lema entir te emaw, kawng danga entir emaw hi a tha zawk tawh ang em? Eng pawh ni se, indeu sawh hrim hrim hi a thu emaw, a lem nêna entîr emaw hi kan Lalpa Isua Chanchin Tha nen a inrem lo a, chin loh theih chu a tha zawk hle.