- K. Hmingthankaia
Nupui hmel tha tak nei thenawmte nupa chu, chhungkaw thil engmaw hleka an han inkhak deuh hlek tawh phawt apianga, a engamah hmaa an thenawmpa phur fahran maia a lo inchei ve em em nghal ringawt zel thin ang leh kan Zoram tunlai politic boruak vel hi chu a inang ka ti thin.
ZPM lo lan hnu leh an han sawrkar tak hnu hi chuan, party policy inelna lam leh han khaikhin tur lam vel pawh hi awm tawh meuh lovin, party han inbuk tawk deuh tur pawh hi awm tawh lovin, party dang zawng zawng leh Mizo mipui mitinte pawh hian ZPM lam hi kan hawi ta deuh thup mai zawng a nih hrih ber mai hi. An chet vel dan, an thil tih apiang leh an thu sawi apiangte chuan kan beng hi a verh em em zel tawh mai a. An chhungkaw han insiksawi thawmin ri deuh hlek an han neih deuh hlek apiang lah chuan mitinte hian kan lo ngaihven hle thin a, party dang pawh hian an beng an lo chhi hru zel tawha, an lo za chung tawh mai thin a nih hi. He Mizoram politic khawvel hi chu ZPM hian a la luah khat hneh hrih chu a la nih ber mai hi.
Party dang ho pawh hian theihpatawpa ZPM sawi chhiat mai lo chu tih tur dang an hre ta lo emaw ni tih tur hi a ni ta hrih zawng a nih ber mai hi. MNF phei hi chuan sawi chhiat mai pawh ni lovin, ZPM party hi hawlhphel phet tumin, hem thlak phet chu an lo tum ve ngar ngar bawk a. Mahse, an la hlawhchham zel hrih chu a la nih hi.
Amaherawhchu, social media thenkhata heti em ema tawngkam tui tang lo tak tak leh tawngkam bawlhhlawh tak tak, tawngkam chhe hnuaihnung mawl tak tak tinreng maia opposition ho, a bik takin MNF hoin ZPM leh Pu Lalduhawma an han diriam nasa lutuk thin hi chu a zahthlak zawk lutuk a ni. Hetiang thu lo chhiartu nih pawh hi zahthlak zawk tak a ni. Hetianga titute avang hian an party hian hlawkna pakhat mah an hmuh belh phah lo mai pawh ni lovin, anmahni leh an awmna party chu an ti mualpho nasa mai mai a ni. ZPM laka vuivaina lo nei ve deuhte pawhin henghoin tawngkam chhe tinrenga ZPM leh Pu Lalduhawma an beih thin avang hian, ZPM pawh chu haw phal leh lovin an tran bur phah zawk zel ang tih hi a chiang reng. Hetiang tih ching ho hi chu ZPM-ah hian luh pawh tum dawn mah se, ZPM ho hian, ‘E khai, nangni chu kan duh lo che u. Kan party in ti chhangchhe mai mai. Kan party in ti trawp mai mai’ an lo tih duh tur tawk vel kha an nih duh hmel viau lehnghal a.
Kei pawhin engemaw changa ZPM sawrkar han sawisel deuhna tur leh han khak deuhna lam te pawh hi han ziah ve ka duh chang te pawh hian, hengho tawngkam chhe lutuk avang hian, ZPM fakna leh opposition ho demna lam hlir hi min ziahtir leh phah zawk fo thin a ni. Chutiang chu mi tam tak rilru pawh a nih ve tho ka ring.
Political party te hi chu engdang mah ngaihtuah lova sum leh thuneihna chiah zawng ngar ngar, lal chiah inchuh ngawr ngawr, engti zawng pawha a dingchang zawk nih tuma khawsa thinte an ni tih hi chu mipuite hian kan hre thiam ve tawh lutuk a ni.
Chutiang chu ni mah se la, he khawvel democracy inthlang ramah hian roreltu tur kan thlan chu a ngai ve miau mai thin si a. Chuti chuan, pawisa duh avanga party ruihchilh ni ve lo, khua leh tui tha zinga a tam zawk, rilru hrisel pangngaite hi chuan, chuti ang party leh mihring zinga tlema rinawm deuh leh rinlak deuh tur chu kan lo zawng ta thin a nih hi.
Chuti ang chu thil awmdan a nih avangin, kawng hrang hrang leh thil hrang hrang kan han ngaihtuahin, hun kal tawh leh party hrang hrang leh mi hrang hrang kan han ngaihtuahin, mipui tam zawkte chuan tuna ZPM party hi kan lo thlang ta hrih chu a lo nih tak hi.
Hei, kan la tifuh hrih zel chu a la nih ber hi a. He leiah hian duhthusam political party sawrkar hi chu engtikah mah kan hmu zo dawn chuang lova. Keimah leh kan chhungkaw duhthusam dan ang thlap thlapa awm thei tur sawrkar hi chu kan dam chhungin kan hmu zo lo vang. Mi chi hrang hrang, dan chi hrang hrang, tih dan hrang hrang awm karah hian anni pawhin an duhthusam ang thlap thlapin engkim hi an ti thei bik bawk hek lo.
Duhthusam awm thei lo rau rauvah chuan tuna ZPM party hi chu a hmaa mite ai chuan a la ziawm hrih chu a ni mai lo’m ni? A hmaa mite ai chuan an lang tlang zawkin mipui nen pawh kan inhnaih zawk hle a ni lo’m ni? A hmaa mite ai chuan ram leh mipui lam hawi deuh ngar ngar an ang deuh zawk a ni lo’m ni? Anmahni pawh an lan dan leh an cheziaahte, an thil tih dan leh an thu sawiahte, an hmel hrim hrimah te pawh hian an tih tak hmelin an rinawm hmel zawk deuh chu a ni lo’m ni? Chuvangin, ram leh hnam tana pawi tur lam emaw, thil huatthlala tak lam emaw, eirukna leh fair lo taka chetna lamah hi chuan rinhlelhna leh sawisel tur kan la nei lem lo chu a nih hmel hrih hi.
Mahse, hei engtizia nge maw ni ta mai chu le, tunlai hian ZPM boruak chu Zoram pum deng chhuak khawpa a lo rik tak hluai mai chu ni le, kan tih pawhin, ele, eng dang ni lovin, anmahni party chhungkaw inrelbawlna lam boruak vel bawk mai mai maw le, tih bak chu sawi tur dang a vang khawp mai. Eirukna lam emaw, fair lo taka thil tih lam emaw, hriat chian chiah si loh, mahse, sawrkar hmasate anga rinhlelhna riau leh ngaihthat theih tlat lohna lam avanga ri ta hluai pawh chu kan lo ni leh mang si lo zawng a lo nih hi. ZPM nge nge, mi zawng zawng hian kan ngaihvenin kan lo la tuipui ber hrih zawng a la nih hi.
State pakhat pumpui political issue lian ber, a ram puma buaipui luai luai atan chuan party pakhat chhungkaw inrelbawlnaa hruaitu nihna, post chelh vel lo lungkham em em mai hi a ho deuh lo maw? Nge ni, tunah hrih hi chuan kan sawrkar rinhlelhna leh an dik lohna han sawi chiam tur leh buaipui luai luai tur thil dang hi a la awm mang hrih si lova, hetia an party hruaitu nihna post chelh chungchang vel bak lo hi chu thil dang han chirhtheh tehchiamna tur la awm hrih lo hi chu a ropui lutuk zawk, kan ti zawk mai dawn em ni ang?
ZPM party president leh Chief Minister a nih kawp theih leh theih loh lam hi kalphungthar mipuiin kan lo beisei ber chu emaw ni dawn le? Ram hmasawnna daltu lian ber leh mipui tana phurrit tak tur chu a lo ni dawn em ni le? Heti tak maia kan ngaihven leh eptu party zawng zawng pawhin pawi an lo tih em em mai chu ni le.
VUC member pahnihte ban avang ringawt hian ZPM party chu chhe ta vek tur ang leh ZPM sawrkar pawh chu tla ta nghal tur ang maia party dang an lo lawm viau mai hi enge maw a awzia ni le? Heng VUC member pahnih bang tate hian party dang an zawm awm thu pawh chu chiang taka kan la hriat hma hian party dang lah chuan sawrkar an lo inbeisei nghal ringawt emaw ni lehnghal ni? MNF phei chuan lawm taka an lo welcome thu te pawh an lo sawi leh tak mai hi. VUC bang zinga pakhat zawk, Pu Rinsanga phei chuan VUC a zawm leh tawh thu kan lo hriat leh tak hi.
Kan sawi tawh angin, mipui rilru fim leh rilru hriselte hi chuan ngun taka rei tak an lo ngaihtuah hnuah, zawi zawia an rilrua negative lam leh positive lam thil lo lian chho hret hret zel tawh chu, a tawpa thu tlukna an han siam tawh meuh hi chuan, mi puitling, mi pangngai chin tawh hi chuan chuti mai maiin an rilru hi an thlak leh tawh ngai thin lo, tih te pawh hi hria ila.
Chuvangin, CM leh Party President nih kawp leh kawp loh, VUC member pahnih khat bang tih vel mai mai hian Mizo mipuite rilru hi chawplehchilhin chuti mai maiin a ti danglam pha dawn lo a. Khi thil pahnih avang khian ZPM party leh sawrkar hi a chhe ta hle tihna lah a ni der bawk si lo. Chuvangin, ZPM party leh an sawrkar hi an intiamnate kha hre reng chungin, ram leh mipui lam chauh hawiin, kalphung tha leh kalphung thara tluang taka kal zel turin duhsakna ka hlan e.
Zoram mipui zawng zawng leh Party zawng zawng pawh hian ZPM hi chu kan lo la ngaihven berin kan lo la tuipui ber zawng a lo la nih hrih hi.
Chuvangin, thenawmte chhungkaw chanchin ringawt buaipui leh bihthla duk duk reng tawh lovin, thawm an neih hlek apianga lo phur ve em ema lo inchei nalh ve em em nghal zel ringawt lam chu buaipui tawh lovin, thenawmte tluk tur khawp leh an aia ngaihzawnawm zawk, an aia hmeltha zawka awm dan turte pawh hi lo zir tawh zawk a tha mai lo maw? Thenawmnu hmeltha kan tih viau si chuan lal ve thuai thuai kha a chakawm tawh awm si a.
Mahse, mipui lam hian thil an han ngaihtuah chiang anga, hmana mite bawk kha maw, min lo ti leh si ang em le?