Pu Lalduhoma rorelna hnuaia ZPM policy leh mahni thutiam bawhchhiatna!

  • Lalremliana Pachuau

‘Mi a nihna dik tak i hriat duh chuan, a kutah thuneihna pe rawh’

Mizoram chuan a Political History-a Chief minister lâr ber nei mekin, Social Media lama a chanchin chuanna reng rengte chuan phung zinga piring vawr tlukin bawrtu an ngah a. A bik takin politics tui nû la dâwt phâk chiah lo, Party chhûngril nun inkhaidiat hre phâk tak tak lo thalai leh upa lam, tapchhak zawl politics bak hriatna nei lem loteah Pu Duhoma hi a tla nâ ngawih ngawih a ni ber! CM atân kan lo thlang har lutuk a ni! Hman hmanah khân thuneihna lo chantir tawh tur a nia, tihte hi a chungchang an sawi dan a ni ta.

Pu Duhoma hi Vanglaini kal tlanga duhsakna hlan hmasa bertu kha ka ni ve a. Chief Minister kan neih tawh zinga thu sawi thiam ber, an sawi Hitler-a ang maia mipui thinlung deka thu sawi theihna kâ nei a nih piah lamah, Social Media hi Politics hmanraw tangkai ber pakhat a ni chho ta tih hre thiamtu a nih bawk avangin, mi dang kal tlanga in direct-a intih lâr a thiam em em a. Intih hotu leh intih lal pawh a thiam narawh e! Tun hnaiah phei chuan India rama State râlmuang berah hian, podium lama thu a sawiin a kiangah Security an ding vah zel tawh a nih hi!

Pu Lalduhoma politics zinkawng, ZPM-in sawrkarna an chan hnu atanga a zinkawng bika hi a ngaihnawm hle a. A ngaihnawm dana erawh mit var tak tân chuan a hmuhnawm em em lem hauh loh thung! ZPM rawn inzial mum chhoh tantirh, campaign vanglai kha chuan thiam takin mi phenah inphah hniam takin a awm mai a. Thu a sawi hunah thiam takin thu a sawi a, hotute thu awih thei ber ang maiin Zoram mipuite hmaah a rawn inlan thin. Tu pawh thurualpui theitu ang maiin a awm hniam thei a, inthlan hma leh sawrkarna an chan tirhte thleng khân ZPM chu Collective Leadership a nihna kan hmu reng a, Pu Lalduhoma pawh a inphah hniam thiam hle.

Mahse, hun a lo kal deuh deuh a, a zia a chhuah chho ta tak tak a! A hmasa berin Ministry hnuaia hna lian leh pawimawh zawng zawng a kuta dah vek turin, Restricted Tender chu CM Approval ngaiin a dah a. Amah ngeiin dan 5 bawhchhiatna a tih chu Er Ruata Sailo chhuanlama hmangin Restricted Tender hmangin a mi leh sate a vulh chho ta char char a. 1st Class Contractor an neih mumal miau loh avangin Contract work pangngai ang lo, Dept Works lamah a tuan chho ta bawk.

Works Dept chang miah si lova Dept mawm a thunun tlat dan chiang takin ka sawi tawh a, la chhiar lo tân chuan Zoram Darthlalang, Utube Channel lamah en theih reng a ni. Chu mai bakah sum hlawm lian awmna zawng zawng; Social Welfare & Tribal Affairs Dept atangin Tribal Affairs bik hi la chhuakin Planning Dept (CM Portfolio) ah a behtir. District Council & Minority Affairs Dept hnuaia sum hlawm lian tak tak awmna, PMJVK pawh Planning Dept hnuaiah a dah leh hmak bawk. Restricted Tender zawng zawng CM approval lo chuan tih theih a ni tawh lo a, he mi kal tlang hian Works Depts zawng zawng a thunun fai ta vek bawk.

CSR dil tura NGO lamin zalenna zau tak an neih thin kha, tunah chuan CMO Approval lak a ngai zel tawh a. He mi kal tlang hian sumdawng liante’n 2% of Net Profit an sem chhuahte a thunun ta vek a ni. Agriculture Dept hnuaia sum bâwm lian ber zinga mi FOCUS Project pawh tunah chuan Planning Dept hnuaiah dah a ni ta bawk. Chu mi piahah One Bank One Dept kal tlangin Dept 8 zet sum leh pai zawng zawng Finance Dept kal tlangin a thunun fai ta vek a. Dist hrang hranga DC Pisa kal tlanga sum che vel thlengin a thunun fai ta vek bawk. He a chet dan phenah hian sawrkar kal phung hre hneh em em tu emaw chu a awm a ni!

Sawrkar lama thuneihna zawng zawng pumhmawm zo mah se, Party lam erawh a kutah a la awm tlat lo. Tichuan, an Danpui anga inthlanna tur chu Block Presidentg thenkhat kal tlanga Boycot-in Party Executive Committee thu rêl meuh pawh sawhsawn niin, inthlan hmaa a duh loh em em tho (Restricted Tender ang kha) mi pakhat kuta CM leh Party President nih kawp theih lohna dan, Val Upa Council ngei pawhin an duh loh chu paihthla lehin, President a rawn ni chho ta! President a rawn nih chhoh phat atangin a hma zawnga a lo hman tangkai thiam em em, Party thuril ber ber Leak Out (thu leh hla leak out reng reng kha a sâwtpuitu ber chu amah chauh a ni) tih chîngte a rawn vaukhan nghal ngam tawh a.

Chhûng inkhawma a thu sawi, Mosia a nihna leh thawhpuite mawi lohna sawi chhuah chîng a tihte a vaukhanna pawh a takah chantirin, ZPM hi MNF leh Congress kan ang tulh tulh ti ngam TBC-ate chu engmah lovah a rawn chhuah chho ta hmiah hmiah a. Amah han ter pha bertu leh ZPM a lo din theihna tura thawh hlawk ber Pu Sapdangate meuh pawh tunah chuan a thawhpui anga en tawh lovin, a hnuaia mi leh sa pakhat tlukah a chhuah thei ta a nih hi! President a ni ngei dâwn tih inhriatna kal tlangin Party EOB ruatna kawngah VUC member thenkhatte mawng hiahsakin, ZNP lama a thurualpui leh, MLA rawn ni hlimte chu Party hotu-ah a rawn dah chho ta bawk. VUC-ah inlungrual lohna lo thlengzui zatin, bâng an awm phah ta hial a!

Treasurer ruat danah pawh an Dan bawhchhiatna thleng lehin, an Constitution chu engmah lo mai, a duh dan zawng a nih loh chuan inkaihhruaina dan an lo siamte chu duh hun huna bawhchhiat theih tlukah a rawn chhuah ta hmak hmak a. Party PAC Member ruatah pawh a hmaa Committee member 10 atanga 9 ngawt hnawla awmin, chung zingah chuan TBC-a pawh a tel ta chiah reng a. Chungho aiah chuan ZPM a lo sawrkar theihna tura tha an thawh mipui pawhin kan hriat mang loh an rawn awm ta nawlh nawlh mai bawk! Tunah zet chuan a tum ang takin a hlawhtling chho ta kan ti thei ang.

Mahse, engkim a kal tluang vek hauh lo. Treasurer ruat chungchanga phunnawina leh lungawi lohna a nasat tak êm avangin, Lalmuanpuia Punte hialin VUC thutlukna pawm hram turin Party mipuite a rawn vau titih ta hial a. PAC Member ruat danah lungawi lohna a nasa leh zual ta zel bawk! Oct ni 5-a Amit Shah lo zin tur leh Pu Duha President a nih hnu lâwk, India ram BJP Politics chiri ber laia a tih tur engmah hriat theih loha Security boss ber Amit Shah lo zin tur hian awmze thui tak a nei ta bawk a nih hi. Tunah zet chuan ZPM kan tih kha ZNP emaw tih mai tur a ni zo ta a nih hi!

Heng zawng zawng lo thleng chung pawha Pu Lalduhoma vanneih em emna chu, a Minister rualte fel leh dik zar a zo ta tlat hi a ni. Sawisep han kai hluai leh mipui thinlung ti hnual rawih thei tur khawp che khawlo an awm miau loh avangin, ZPM hrim hrim hmalakna hian mipui lung a la dum rih em em hi a vanneihpui tlat a. Lalna leh thuneihna pumhlum a neih theihna tur kawnga pawisak a neih miah lohna laia pawh, chhun vanglai tak anga chiangin sawi sawi mah ila, politics-a mit delna neiho chuan Pu Duhoma chet dan kan sawi hi a ngaihthlak pawh an ngaithla duh ta hauh lo a nih hi.

Zoram mipuite kan khawngaihthlak em emna chu, kan dinhmun hniam lutuk leh sawisaka kan lo awm rei tawh lutuk avangin, kan beisei phâk hi a chaurauin, kan lawmnate pawh a tê tham em em hi a ni. Ram hruaitu lû ber that leh that loh thua tehfunga ram hmasawn leh changkang kan tihte’n an hman ber, mi an thu sawiah an ding nghet chat chat em, an insawi ang takin ram an hruai em, Principle nghet tak neiin chu an Principle-a chu tlakpui dâwn pawh ni se an thlak danglam ve ngai lo a ni tihte hi, kan ram hruaitute lakah kan beisei pha ta hauh lo a nih hi! MNF & Congress hnuaia Contract thawh dan dik lote kha a zual sauh emaw tih tur a nih laiin, sawrkar kal phung dika a kal ta hi kan lawmna a tling tâwk em em tlat a ni!

ZPM hian Kal Phung Thar, Policy Thar an tih, mipui hmaa an zawrh ngeia kha engmah lovah an chhuah ta zat zat a. Chu mi sawi mawi nâna Pathian leh Lal Isua meuh Pu Duha’n a han hmang hreh ta lo maite hi, râlkhel dâr ri a ni tih mi tam takin kan hre thei lo. Hitler-a’n German mipui tam zawk a chhimbudawi ang chauh an ni. Tuna ZPM kal mek danah hian han lungawi loh hluaina tur a awm hauh lo. Mahse, party chhûng Internal Politics zawka buaina chingchivet tak awm, Pu Lalduhoma kuta thuneihna pumhlum a awm theihna tura hmalaknain a hrin chhuah zawka hi, nakina ZPM keh darh chhan, phel chhan a ni palh ang tih a hlauhawm ta ngawih ngawih a nih hi!

Kan Pathian thuin, mi fing chuan zilhhauhna a pawma a insiam tha thin a, mi â erawh chuan zilhhautu a haw hlauh thin a tih zawng zawngte kan Pu Duha hian a nei zo ta emaw tih mai tur a ni a! ZPM kal phung dik tâwk lo sawi chhuak ngamte chu hnawlin an awm ta nghauh nghauh mai a ni hi! Pu Hawla Congress atangin a chhuak a, Pu Zorama MNF atangin hnawl a tâwk tawh bawk. MPC nen an inzawm laiin Pu |hena paih a tumna a hlawhchham a, ZPM-ah erawh a duh ang tak a ti hlawhtling thei ta a nih hi. Amah hi a lai bera thir hip thei, mi zawng zawng amaha hip khawm vek tumna thinlung neitu, amah zawkin mi dang va pan tumna nei miah lo ang a ni a. Hetia thuneihna zawng zawng a pumhmawm zo ta hi, a tha zawnga a hmang a nih ngat chuan Zoram hian hma kan sawn dawrh ang a. A nih loha thuneihna a hmang sual chhunzawm zel a nih erawh chuan, ABSOLUTE POWER CORRUPTS tih zawng zawng kan nei zo dâwn ta a nih hi!

Hitler-a thu sawi pakhat – ‘If you tell a big enough lie and tell it frequently enough, it will be believed’ tih zawng zawng nei zovin a kalna apiangah dawt sawi sawi mah se, a thu sawia a din lohzia leh thutak aia dawt a sawizia pawh hmuin hre reng mah se, mi tam tak chuan an pathian tenau en ta tlat tho a nih hi! Heti taka Kohhran Upa ni siin dawt sawi a pawisa miah lote hi, ngaih that lohna tham a tlin tawh nen, lungmuang takin mi tam zawk kan la awm si a nih hi.

Sudden Muanga, Zofate zinga pa daihzai ber mai, thiam thil ngah vei zul, thiam tak tak erawh nei lem si lo, zûn ngah ru riau, nun innghahna bul nei lem lova thli beng zawnga then kual mai mai, ngaih dan nghet nei hman lek lova nimina a thil duh em em, vawiin lamah erawh hremhmun ang maia a duh loh ni leh mai thei, engkimah mahni inthiam chawp tura hmui themthiam hmingthang, a dinhmun a zira a ngaih dan sawh sawn zung zung thin, hlep ru theia a awm laia hlep tum ran, help ru thei lova a awm ve leha hlep rûk dodal nasatu ber anga inlan leh thei mai, Pathian thu lah kawi tin mil hre zul, nuthlawi leh pitar lungkuai thei khawpa thu sawi thiam, a chânga sawhthing cho, a chânga banker ni leh mai thei, mihring mize tinreng fuankhawmna leh inrem taka Laisaizawka’n mi pakhata a luantir zana mihring namailo tak ang khân Zoram a hruai ta mek a lo ni e!

Leave a Reply

error: Content is protected !!