- Dr. J.T.V.L. Ngheta, Advocate, Writer’s Lexis & Law
Mizote hi kan luhlul tlat hian ka hre thin, a khat tawkin inrál palh kan awm leh thin. Tun hnaiah pawh social media atanga kan hriat leh tawh hi.
PC Ministry hun lai, 1978 to 1984 khan, silai license pawh hi an lo restrict khawp mai; amah ngam tlak deuhhovin lisence phalrai ve deuh tura an hrilh chiam pawh khan, CM Brig.T Sailo khan,” Sa pela silai in chelek uar chuan, in inkap palh fo vang tih ka ring a, chuvangin, lisence pawh hi khuahkhirh deuh a thain ka hria,” tiin a chhang niin an sawi thin. Chief Minister thu kha a lo fingin a lo pathian thu khawp mai. Ministry siam khawpa a tlin zui loh chhan zingah hetiang hi a tel ngei ang; mahse, a thu sawi kha a lo dik si, Pu Thena ro rel tawp huna ro relte khan nungcha humhalh engah mah an ngai lem si lo hi kan tuar phah a ni; PC Ministry tawp hnu, kum 1984 atanga tun inkara ram chhuak khuahkhirh loh vanga ram chhuak inkap hlum palh hi an thahnem tawh hle. Nunna pakhat hloh pawh hi kan Pathian hian a ngai thutak hle tih chu Kaina’n a nau Abel a thah atang khan a chiang viau a ni; intih hlum dan a dang hlek nain. Thihna chu eng tianga thihna pawh ni se, a pawi êm êm vek.
Sawrkar hian ram chhuah hi na takin khap se; chutih laiin, opposition party zawng zawngin lo thlawp bawk se a tha ber ang. ZPM Party hian ro relna an chan hma khan envirinment humhalh kha an tih tur zinga an chhawp a ni; an ti tha tan viau nain, ro relna fawng lo vuan tawhtu party dangte angin, vote hloh an hlau nge, rin aiin an kal chak lo ta deuh niin a lang (duh thawh thuah). Sawrkar hian nungcha a humhalh that phawt chuan, kum 2028 inthlanah pawh Pathianin mal a sawm leh ang a, a laltir leh i ring ang u; kum 35 ro lo rel tawh party-te ang a, vote hloh hlauh vanga nungchate thlavàng hauhna kawnga tuan fum tak ang hi chu ni ve hauh suh se. Chu chu kan duh lo a nih chuan (tawng thu chhe lovah), kan la inkap hlum palh foin a rin theih. Dan bawh chhia a sa kan pèlnaah emaw, sa kan chànnaah emaw kan inral palh leh a nih chuan he kan thu ziah thlen dikzia hi kan hria ang; mahse, se bo hnua se khawng khar ang a ni tawh si ang. Kan Pathianin duh taka a siam, mihring nun ti nuamtu leh ti hlimtu ramsate hi a ruk a ralin i pel fo lo ang u; kan ti lui zel a niha, thian leh thian, chhung leh khatte inkap hlum palh kan nih chuan kan duh reng vang emaw, kan cho chhuah emaw a ni ang; a pawi hle dawn a ni; chutih laiin, Pathianin a hlut em em mihring nunna kan hlut lo tihna pawh a ni thei ang; chu chu Isua zuitute awm dan tur leh rilru put dan tur ni hauh lo a ni.
Nungchate hmangaih hi kan vaia kan tih makmawh ni mah se, nungchate hmangaih kher lote tan pawh, inràl palh a thlen tawh loh nan: mihring nunna hum him hrim hrim nan pawh sa pèl/ram chhuah sim hi chu a hun tawh tak zet a ni.