- K. Hmingthankaia
Synod-in mipui mamawhna hriaa MUHCS an zawm ve tak avanga lawmthu sawina ziah ka tumna hi a rei tawh a, mahse, keia kara lawmthu lo sawi ve khanglang chu enge maw a tulna le, tiin, midang tih atan ka dah ta a. Mahse, lawmthu sawina lam ziak ka hmuh tak meuh loh avang leh, Synod-in mipui mamawh chhanna atana MUHCS an zawm ve ta chu lo era, lo kher lo khera, lo sawi bawrhban dan ringawt leh, zawmtir leh loh dan ringawt lo zawng ngar ngar ang maia lo bei ngat ngattute an lo awm tak siah chuan, inthlahrung tak chunga lawmthu sawi pahin eng eng emaw ka’n sawi ve mai mai ang e.
Tunhma, hmanlai deuh tawh atanga kan damloh nikhua pawha mipuiin awm ve kan chakna Damdawi in chu Synod Hospital hi a ni. Mahse, mipui mirethei tam zawkte chuan kan awm ve theih phakna tur niin kan ngai ngai lova, mihausate chauh awmna turah kan dah thin a ni. Engemaw chang erawh chuan kan natna a nasat em avangin neihthinglungkhawngin kan neih zawng zawng leh a bathlain loh theih lohvin kan tlulut ve rawih bawk thin a ni.
Tichuan, hun a lo kal zela, khawvel a lo changkang zela, sawrkar pawhin mipui hamthatna tur eng eng emaw kawng hrang hrangin a lo ngaihtuah chhoh tak zelah chuan, tunhmaa miretheiten awmhmuna kan lo duhthusam suangtuah ve thin, mahse, a tak thleng thei tur pawha kan lo rin tak tak ngai loh, kan damloh apianga Synod hospitala kan awm ve theihna tur chu sawrkar leh Synod chuan an lo duang fel ta reng mai a nih chu. A va ropui tehlul em..Sawrkar leh Synod chungah lawmthu ka sawi mawlh mawlh e.
Mizorama private hospitalte leh Mizoram Synod hospital hian sawrkar nena inzawm buai lo leh, an pawisa hmuh tur kal kual buai lo hian fel taka pawisa dawng nghal thlap thlapin an damdawi in, an sumdawnna hi an kalpui thei reng tih hi a chiang em em a ni. Nimahsela, Private hospital thenkhat leh Mizoram Synod chuan Pathian an zah avang chauh leh mahni mihringpui Mizote leh Mizoram hmangaihna avang chauhin he inremna hi an lo siam ta niin ka lo ngai a, ropui ka ti hle a ni. Midangte manganna nasa tak an phurrit lo chhawk zangkhaisak alo liama Pathian rawngbawlna dik, kohhran dinchhan dang a awm dawn em ni? Mizoram Synod-ten ropui taka MUHCS an zawm hma hian Mizoram Baptist kohhran Serkawn Hospital chuan ropui takin a lo zawm fel der tawh bawk a ni. Miretheite min hmangaihna a taka in tihlan avang hian in rawngbawlna hi Pathianin mal a sawm lehzual ngei ang che u tih hi ka ring tlat a ni.
Amaherawhchu, khawvel awm chhung hi chuan Setana hian eng thil pawh, Pathian lawm zawng mihringte tana thil tha tur reng reng hi chu a lo haw em em zela, nasa takin a lo dodal nghal chat chat zel a ni. Chu thil tha chu a nasat poh leh Setana chuan nasa lehzual, hmanraw chi hrang hrang hmangin, kiltin atangin a fin kherek tinreng chhuahin theihtawpin thil tha tihchhiat tum chuan taima takin a bei char char thin a ni.
Hei, tunah pawh Mizoram sawrkar leh Synod-in mipui miretheite hmangaihna avang leh Pathian an tihna avanga MUHCS inremna an siam pawh theihpatawpa sawichhe pawl leh tih bawrhban phet tum pawl an lo awm lehnghal zat tawh hi. He inremna thahnemngai taka tih bawrhban tum tute hian Mizo mipui leh Mizoram an hmangaih vang ni hauh lo leh, Pathianthu an awih em avanga Thlarau thianghlim tirha ti ni lovin, Setana’n thahnemngai taka a tihtirte an nih hi. Hei lo liama Setana hnathawh dang a awm dawn em ni?
A thuhrimah MUHCS chungchanga Mizoram sawrkar leh Synod an inrem hian kan ram tan enge pawina a neih? A inrem turte an inrem theih phawt ahnu, mipui mirethei ten kan lo chhawra kan lo hlawkpui hian eng pawi nge a sawi? Sawrkar leh Kohhran chuan mipui thatna tur chu an tih tur a ni lo em ni? Khua leh tui mipui thatna tur a nih dawn phawt chuan engti ang pawhin lo inrem ang hmiang, engang rem hriatna hmang pawhin lo inrem ang hmiang, mipui thatna tur a nih phawt chuan enge a pawina? Hemi lo sawi bawrhban tum phet hian mipui leh kan ram tan enge hlawkna awm dawn? A tu ve ve lam pawh hi hek deuh zawk pawhin lo inrem ang hmiang, an sual vang em ni? Keini lo buaina tur leh kan lo sawi phak em ni? Mipui tana a that dawn phawt chuan a pawi em ni?
A thuhrimah engatinge Synod nena inremna chauh an helh em em? A hma daihin Serkawn hospital nen pawh an lo inrem tawh alawm Lengpui ram chauh sawia Sihphir ram sawi ve loh ang chiahin Serkawn lam chu an sawi ve lo.Tuna an lo buai tak em emna chhan hi chu engdang vang mah ni lovin, midangin thil tha an tih apianga rilru lo hah em em thin, mite thil tha tih apiang lo itsik em em zel leh rilru lo na em em zel thinte rilru chhe hnathawh lo langchhuak a nih hi.
Aw le, keini ang ram rethei leh hnufualah hi chuan Health Care Scheme te hi han ti ve dawn thin mah ila, tuna kan ram dinhmun leh kan awmdan angah hi chuan ram changkangte anga mipui zawng zawng tana tha fel famkim, awlsam leh nuamsa, duhthusam hi chu tu party sawrkar mah hian an la siam thei ngai dawn hrih lo a ni. Chuvangin, tun ZPM sawrkarin theihpatawp chhuaha, a theih tawka kan that tlan theih dan tur ber nia a ngaih a buatsaih hi chu lo lawm mai ila. A aia tha ti thei der si lote, a aia tha leh kan ram zawh tawk tur rawt tur dang hre hauh silote hian lo sawi bawrhban leh lo sawichhiata, lo lungawi loh ringawt te hi tum chhen lo teh ang u.Tunhma ai chuan hma kan sawn tawh teh alawm maw le.
Kan ram leh mipui tana tuna tana tha ber tur nia an hriat an theih tawk leh an phak tawka tun kan sawrkarin Health Care Scheme a buatsaih lo sawichhiat tum ngar ngartute hian kan ram leh mipui miretheite min hmangaih vang ni lovin, inthlana an tlin zawh ve tak loh avanga an rilru na lutuk avanga an rilru chhe puakchhuak mai a ni tih hi hai rual a ni lova. Private hospitalte nen bakah Synod hospital nena an inrem dan hi kan hre duh tlat alawm lo tih lo tih te hi Pathian atanga chhuak Thlarau thianghlim hnathawh ni lovin, Setana atanga chhuak thlarau bawlhlawh hnathawh a nih hi. An inrem dan pawh chu tu pawhin lo hria ni ta tehreng ila enga tan nge kan tih chuang ang le? Enge kan tih leh chuang ang le? An inrem dan aia mipui tana tha zawk tur kan lo siampui ve thei ngawt dawn em ni? Nge, an inremna chu inrem leh lohtir tumin mipui fuihpawrh kan tum leh ngar ngar dawn em ni?
Mipuite pawh hian tuna Health Care Scheme aia tha, kan tana nuam leh awlsam, hlawk zawk bawk si, ram changkangte tih dan thleng pawhin kan hre ve tho alawm. Mahse, kan ramin a phak tawk bakah, a hmaa mite ai chuan a tha zawk e, tiin kan chan tawkah kan lawm hrih mai a nih hi.Tuna theihpatawpa lo sawichhetute pawh hian mipuiin sawrkarna an pek hunah che u hei aia tha lehzual hian in rawn siam leh mai dawn nia-Tuna in lo buai em emna chhan pawh hi ram leh mipui in hmangaih em em vang a ni si a.
Thil pakhat- Party Politic lal inchuh velah hi chuan Setana hian nuam hi a lo ti thin awm mang e aw ka thin. Inthlana a tling zawkte pawh hi nasa takin beih a tum ngar ngar reng thina, a tling zo ve ta lo, sawrkarna siam ve thei lo lehlam pawl lam phei chu beih nuam hi a ti em em mai thin zawng a nih hi. Party politic hi chu a ho teh e. Party politic hi chu a bawlhhlawh teh e. Patling pui pui hi Setana tirh hian zak miah lovin kan hmanhlel em em mai thin si a. Zak miah lo hian mipui hmaah kan la au tak pung pung lehnghal bawk thin si a.
Health Care Scheme te hi kan ramah kan la hmang ve ang tih pawh kan ngaihtuah ve phak hma, a rim a ra pawh kan hriat hma te khan buaina siam nan kan lo hmang ngai lova, sawrkar hmasaten Health Care chhe tak min siamsak pawhin kan lo sawibuai lutuk duh lem lova, a zawm duh lo chuan ngawi rengin an zawm lo mai a, tun ZPM sawrkarin sawrkar hmasate lo siam thin zawng aia tha zawk Health Care Scheme kan ram zawh tawk turin min han siamsak tak avanga lo huat em ema lo buai em em leh sawichhiat dan tur ringawt lo zawn te hi Setana hnathawh dik tak a nih hi. Sawrkarin buaithlak tak leh heksak mai mai tur lehnghala Health Care min siamsak chu hetia inhnial buai luih luih nana lo hman leh lo sawisel renga, lo duh loha lo dodal reng ai chuan sawrkar pawh hian siam leh lo law law mai se, kan buai lo deuh a ni mai alawm, te ka lo ti deuh rum rum thin. A buaipui velte a hahthlak dawn tehreng nen.
Mirethei damlote Synod Hospitala kan awm ve phakna tur a nih dawn phawt chuan Mizoram sawrkar leh Mizo Synod chuan engang inremna pawh lo siam se enge a pawina? Engvangin nge kan lo huat em ema kan lo dodal ngat ngat mai le?Engvangin nge an inrem dante chu lo hriat ve phet tuma kan lo buai ve em em? An inrem dan kan hre duh lo tih lo tih te hi ram leh mipui hmngaih vang ni lovin, kan rilru chhia Setana hnathawh a va nih hmel zawk ve.
Ram leh mipui hmangaihtu dik tak chuan mi thil tih thatsa sawichhiat leh tihchhiat dan tur ringawt nileng zankhuaa buaipui reng ringawt lo hian thil tha zawk tur tih dan tur thar te hi ril taka ngaihtuah zawk tur a ni dawn lo’m ni?