India eibar innghahna pawimawh tak, fur chuan ram pum a tuam chhuak ta.
India Meteorological Department (IMD) chhinchhiah danin fur ruah, Southwest Monsoon tia sawi hian Nilaini khan Arabian Sea hmar lam, Rajasthan, Haryana leh Punjab-a a thleng leh tawh tih an sawi a. Heti hian Ningani khan ram pum a tuam chhuak ta a, July 8-a tuam chhuak hman thin kha niin ni khatin a tlai a ni.
Khawpui mite chuan lirthei chet harsa leh khawlaia tui tling avanga harsatna a siam mek laiin lo neitute leh thlai buaipuite tan erawh duhthusam a ni ve thung.
Maharashtra, Madhya Pradesh leh Odisha te telin chawlhkar khat chhung zet chu ram chhung hmun eng emaw zatah ruah a sur nasa hle tawh a ni.
IMD chhinchhiah dan chuan July thla chhung hian ruah sur tlem chu a ziaawm chho hle tawh a. June thlaa a nih dan thin pangngai aia 33%-a sur tlem chu July-ah chuan ni 7 thleng khan a pangngai a phak lohna hi 17% chauh a ni tawh a ni.
Tun hnaia ruah a sur tak nual avang hian ruah dawng lo district pawh 262 atangin 178-ah a tlahniam niin agriculture ministry chuan a tar lang bawk.
Sorkar chuan July thlaah ruah a sur tam zual a beisei a, hei hian thlasika seng tur thlai chin mek a titha zual tura ngaih a ni.
Hetih rual hian ram chhung hmun eng emaw zatah fura ruah sur ang zat pangngai a la phak lo hle a. Tuikhuah lian 166-a tui awm pawh nikum nena khaikhinin a la tlem zawk hle a. Hei hian Kharif thlai hrang hrang chin a nghawng nasa hle a ni.
Union Agriculture & Farmers’ Welfare Minister Shivraj Singh Chouhan-a chuan Nilainia mi pawimawhte nen an thutkhawm zawhah state hrang hrang – Maharashtra, Madhya Pradesh, Gujarat, Uttar Pradesh, Rajasthan, Karnataka, Bihar, Jharkhand, Telangana, Andhra Pradesh, Punjab, West Bengal leh Odisha-ah te special monitoring kalpui mek a nih thu a sawi.
Chouhan-a chuan tun thlengin ram pumah hectare nuai 350.85-a zauvah thlai chi thlak a ni tih a sawi a, nikum aiin hectare nuai 91.95 velin a zim zawk a. “Fure ruah tlai hian bekang leh la chin a nghawng a; mahse, lo neitute hi hun rei lote chhunga thlai chi hrang hrang – vaimim, bajra leh moong ang chi ching turin hriattir an ni,” a ti.
Minister chuan he chona hmachhawn tur hian sorkar chu April atang khan a inbuatsaih tan thu a sawi a. “ICAR nena thawhhona neiin district-te tana ruahmanna siam a ni a, state-te nen pawh an insem a ni,” a ti.
Agriculture ministry chuan district harsa bik 262 a hmuhte chu uluk takin a vil mek a. Ruah tlak that loh zualna district 15 dang pawh a thlithlai reng bawk.
Thlai chi thlak turah buaina a awm loh nan quintal nuai 1.75 vel peih reng a ni a. Kisan Credit Card campaign hnuaiah June 30 thleng dilna nuai 1.14 zinga 94,000 chuang pawm a ni tawh.
Thlai chhiat palh a awm chuan sum leh pai lama himna a awm theih nan Pradhan Mantri Fasal Bima Yojana hnuaia lo neitute telna tihpun a ni dawn bawk.