Rilru hrisel

  • Reuben Lalnunthara Hnamte

Taksa hrisel hi kan ngaipawimawh viau hlawm a, rilru hrisel hi kan ngaipawimawh tawk lo viau thung. Taksa hriselna ang thova rilru hrisel hi pawimawh a ni a, a nihna takah phei chuan rilru hrisel hi a bultanna zawk leh pawimawh zawk mah awm e. Chutih laiin a pawimawhzia erawh kan hre lo chang nilovin kan ngaipawimawh lo hle thung a nih hi. Ram changkang zawkte chuan rilru hrisel pawimawhzia hi an hria a, chuvangin mental health lam pawh hi an tuipuiin an dahpawimawh hle.

Rilru hian taksa engkim hi a thunun tih theih a ni a, kan rilrua kan ngaihtuah angin a kal ber zawk a ni. Rilru piansual pawithui theih ziate kan hre chamchi a, midangte tana harsatna thlen, tualthah, pawngsual leh suahsualna engkim mai hi rilru hrisello hnathawh a ni a. Chu mai a nilova, taksa rilru hi thil inzawm tlat then hran theihloh a nih avangin rilru na avangin taksa lamah harsatna a thleng thei bawk a.

Rilru damlohna (mental illness) hian kan ram pawh hi min tibuai tawh hle. Deppression te phei chu mizo tawng ang maiin kan hre tawh a, he natna vei pawh hi kan tam tawh hle bawk. Chu an rilru buaina leh natna chuan taksa a nghawng mai piah lamah, thihna hial a thlen tam tawh hle. Rilru hrisellohna avanga mahni intihhlumna leh midang chunga pawikhawihna hi khawvela thihna tam ber pawl a ni tawh. Rilru hrisellohna hi khawvela natna hlauhawm ber te zinga mi a ni tawh a, mizote zingah pawh kan tam tawh hle.

Kan ramah hian pumpui na kan tam hle mai a, in tin ah hian pakhat tal chu kan awm ang tih theih a ni a. Hei hi a chhan pakhat chu rilru natna avanga lo awm a ni thei a ni. Punpui na ( Psychosomatic illness)hi rilru leh taka inzawm natna tlanglawn leh hlauhawm tak a ni a. Pumpuina te thenkhat te pawh hian an natna chhan bulpui an rilru lam damna tur an zawn kha thil pawimawh tak a ni thei a ni.

Tunlai kan thalaite zingah rilru hrisello an tam hle mai a, hei hi a chhan pakhat chu chhungkua atanga bultan a ni thei a. Chhungkua inkaihhruaina tha awmlohna atangin naupang alo chawrchhuah chuan rlru hrisello tak kha a chhawm thei a. Nu leh pa inhau reng mai, tawngkam bawlhhlawh leh pawlawh tak tak hman thinna hmunah chuan naupang khan a zirchhuah chu a ropuilo hle ang.

Nu leh pa tawngkam bawlhhlawh tak taka fate ankhum thin chuan afateah chituh rah chhe tak a hnutchhiah tih inhria se a tha hle mai. Vawikhat pawh ruihhlo ngai pakhat ka kawmnaah chuan “ ka pa chuan tawngkam chhe tak takin min hau thin a, zawnga tih leh tawngkam dengkhawng tak takin min ankhum thin.” a ti a ni. Nu thenkhat ancheh leh fate tawngkam bawlhhlawh tak tak a hau thin te chuan an fanu fapateah an tuhrah chu a chhe hle dawn a ni. Hmanlai upain” Tawngkam thain sial a man” an lo tih thin kha chu kan hlat ta hle.

Heng kan sawi rual hian chhungkua inenkawlna chu thuhran lo ni se la, puitling kan nih tawh hnuah chuan mahni kan in thunun thei a, kan inveng thei tih erawh hre ta ila. Kan ramah hian tawngkam dengkhawng leh bawlhhlawh tak tak hi a tam ta hle mai a. Social media kan uar chinah phei hi chuan a nansa leh zual ta a. Mi chanchin mawilo tak taka sawi duh te, mi thu post te tawngkam bawlhhlawh leh dengkhawng taka lo comment duh te kan tam hle.

Thalai mai an nilo, patling leh nutling pui pawh an tam hle mai a, kan rilru hi a hrisel tawh lo a ni ber. Politicsah lah hian inhnialna tawngkam duhawm lo a tam em em mai a, politics hi ram hmasawnna leh mipui chawikanna atan kan hmang tur ka ngaih lai hian insawichhiatna leh mahni party ni lo thiltih hi a nasa thei ang bera diriamna hmunah hian kan chantir mai ang tih hi a hlauhawm ta a ni. Kristian intihna ramah hian rilru hrisello hi kan pung zel ang tih a hlauhawm hle mai a. Rilru a hrisel tlat loh chuan kan tawngkam a mawi thei lo va, midang tana natna thlentu kan ni thei a ni.

Kan rilru hriselloh avanga midangte kan tihnat hian a tuartu chauh kha maw na kan tih lai hian keimahniah hian a nghawng hi a lo let leh thin a, midang ai hian kan tuar fe zawk. Kan tawngkam leh thiltih engkim hi a boral mai lo, hei hian keimahniah a thalam leh chhelamin nghawng a nei ngei ngei thin. Rilru hrisello chu an chapo ngei ngei a, midang tihnat leh tihchhiat an hreh lo bawk. Chapona hian tumah a siamtha lo; mahniah nghawng thalo a nei a, hnunglama mi nuihzabur nihna mai a ni.

Mi inngaitlawm leh rilru hriselte erawh chuan mi thinlungah a tha lamin thu a sawi a, a thihhnuah pawh midang tan a nung reng ang. Rilru hriselna atana pawimawh em em chu – Lekhabu tha chhiar tam hi a pawimawh hle mai. Bible leh lehkhabu tha chhiar tam chu an rilru a hrisel tlangpui a ni. Social media luhchhilh ngawt ngawt thin te, thian kawm ngai lo, rilru kawm ngur ngur thin te, hnathawk peih lo mi thatchhia te hi an rlru a hrisel duh lo tlangpui.

Mahnia awm ngut ngut lovin thiante kawm ve la, hna thawk ve la, social media atchilh bur lo la, lehkhabu tha leh Bible chhiar tam rawh. Awm awl lutuk te hi rilru hrisello neihna hnar a ni a, harsatna nasa tak I tawh hun pawhin hahchawlh tum la; Pathianah innghatin a ke bulah kun tam la, rilru hrisel tak I nei mai ang. Social media kan uar lutuk ta hian rilru hrisello a piantir nasa em em a, thalai hnathawk peih lo, pawisa duh ve si, rualawt ve bawk si te hian rilru hrisello an nei duh hle. Tunlaiah chuan mahni zahawmna hlutzia hi kan ngaipawimawh lo hle.

Kan nula thenkhatte ngei pawhin pawisa duh avangin an zahawmna an hralh hreh tawh lo. Chantawkah kan lungawi lo va, kan nihna aia sanga awm kan tum tlat a, hei hian rilru piansualna nasa tak a thlen a ni. Chapona tlang a din pumpelh tum la, inngaihtlawmna vawng nung reng la, lehkhabu tha chhiarin, Pathian hnaih tlat la, I nihna tawkah lungawi la, tichuan rilru hrisel tak nen hahdam takin I hringnun I hmang dawn nia. Heng hi kan Bible chang hi kan innghahna lo ni rawh se “ …a dik apiang te, a zahawm apiang te, a fel apiang te, a thangmawi apiang te, a thianghlim apiang te, a duhawm apiang te – thatna eng a awm a, fakna reng a awm phawt chuan- chung chu ngaihtuah rawh u (Phillipi 4:8)

Leave a Reply

error: Content is protected !!