- Lalvansanga Pautu
ANGELZ Publication in Lois Bet, Chanmari, Aizawl atanga an chhut ‘Zirtu Zir Lai’ hi lehkhabu hlu leh naupangte chhiartir ngei ngei chi a nih bakah, lawmman atana sem tling erawh a ni tih hi ka sawi hmasa duh a ni.
A zawnawlna leh ziaktu thuhma bakah, duhsaktu thuhmate te nen phek 8 a awh a. Tin, a man hi Rs 280 niin, colour page a awm avangin a to lo thei lo niin a ziaktu hia a sawi a, ni 15 chhunga a ziah zawh vek he lehkhabu hi a bu hming avang ngawta dah hniam chi niin a lang lo.
Zira (ti bawl bawl ta mai ila) hi a so a, tunlai thuziak leh thusawitu lar Lalhruaitluanga Chawngte phei hi chuan a so hian a so bawrh bawrh ati a, chu chu a lehkhabu ziahah pawh hian a lang thin a ni. IG leh facebook reels a ngaihthlak atangin thawnthu hi a siam a, a ngaithla a, a ziak nghal mawlh mawlh thei zel a, hei hi a so bawrh bawrhna duhawm, zofate tana nihlawhna ni si chu a ni.
He lehkhabu chhungah hian thupui 35 awmin, heng a thupui tannaah hian naupangte mil tur leh a thawnthu mil turin AI hmanga lakkhawm thlalak a awm theuh bawk a, hengte hi a ziaktuin a bu tir lamah hian AI hmanga lak thu a tarlang bawk a ni. Tin, a chhiartu tura a duhte hi a tam zawk chu naupang lam an nih avangin AI hman tangkai dan hria se a duh vang a ni bawk.
Kan thianpa, kan u Zirsangkima hian lehkhabu hi a tichhuak nual tawh a, tuna mi erawh hi chu ama sawi dan takin a hawi zawng hrang hlak, a ziaktuin thuhmahruaia a sawi angin naupang thawnthu hrang hrang a hriat leh chhiarte a dahkhawmna a ni ve thung a ni. Tin, naupang lam hawiin a ti taknaa puitling zawkte pawhin an chhiar tur chi a nih avangin naupang pual pawh a ti duh chiah bik lo a, mitin mil a ni ber e.
Sawi tak angin Zirsangkima hian tunlai thalaite milin, an rilru sukthlek milin thawnthu a ziak thin a, hralh pawh a kal a, huat thleng pawhin a lo hlawh tawh thin bawk. Mahse, tun tum erawh a ki a rawn thlak ta thung a. Kum 2019 atang khan nitin chanchinbu The Zozam Times-ah thawhlehni apianga a thuziak awmin, huang a nei a, Pathiannia chanchinbu darhzau ber Zalen chanchinbuah huang nei bawkin, mahse chungte chu he lehkhabuah hi chuan a awm chuang lo a, naupang mil bakah mitin mil tur liau liaua a ziah niin, a hawizawng thlak thut hi a chhiartute malsawmna a ni zawk hlauh thung niin ka hria.
A ziaktu sawi danin ‘zirtu’ a tih chu he lehkhabu buatsaihtu leh kuta kenga chhiar mektute hi kan ni vek a, ziak leh chhiar zir tan mekte leh sakhaw puithiam hna chena chelh mekte leh lo chelh tawhte chu ‘Zirtu’ huangah hian kan leng vekin a tarlang bawk.
Naupang puala ziah nimahse mitin mil a ni a, mitin kan leng a, zirtawpni awm lohna he leia awm kan nih avang hian ‘Zir Lai” zir belh tur kan nei reng zawk avanga kan zavaia chhiar chi niin min hrilh bawk a ni.
Naupang puala siam a nih ang ngeiin a tam zawk hi chu naupang zawkte chhiar tur leh an pual deuh bika a thlan chhuahte a ni a, mahse a ziaktu hian chu ngawt chu a duhtawk chuang lo. Thawnthu a lehlin pah hian a thawnthu dah tin hian patling thankin a hneh em em thu a sawi bawk. Hei ringawt pawh hian lehkhabu chhia zawng a ni lovang tih a tichiang awm e.
Tunlaiah thiamna a sang tawh a, social media in min luah hneh tawh bawk nen, puitling leh naupang chenin lehkhabu chhiar melh melh kan peih lo ta viau mai. A ziaktu sawi angin he lehkhabu hi naupang puala a tih deuh nimahse zirtir nei tha tak tak a ni hlawm a, ‘Naupang Thawnthu’ tia hming put tir pawh hi a hreh phah hle a ni.
A thawnthute hi social media dawhkan – Instagram, Facebook leh wesbite thenkhata atanga a fawmkhawm a ni a, a ziaktu leh a thawnthu neitu pawh hi hriat mumal a neih tawh loh avangin ziaktu leh letlingtu hming put tir chu tul ber lova a hriat avangin Buatsaihtu a ti mai a, a dah thiam viau.
Sawi ang khan thuhawi zawng inang lo tak tak ziak thin a ni a, a thuziah kar lakah hian naupang lam hawi hi a rilrua a luh changin a thai liam puat a, a khup leh vang vang a, mahse chung zawng zawngte chu he lehkhabuah hian dah chuang lovin ni 15 chhungin IG leh Fb reels hmang tangkaiin a ziak ta hlauh thung a, kan lo nihlawh thieh phah ta a ni.
I han chhiar ang a, a then hi chu Esopa thawnthu a pawl lek lekin i hria ang a, a then erawh chu a tun lai hle thung ang. Chini bar thin naupang tam tak kha an puitlin tak avangin chocolate hre tawh zawk naupangte chhiar tur min hnutchhiah tih i hre bawk ang. Tin, a thawnthu tawp apiangah hian a thawnthuin a kentel niawma mawi thuziak zirtir nei tha tak tak a dah vek bawk a, hengte hi naupang leh puitling zawkte pawhin zawm chi, hriatreng chi vek a ni bawk.
A tawp nana ka belh leh hram duh chu ZIRSANGKIMA lehkhabu parukna hi, leia, neiha, chhiara, zira, nunpui chi a ni.