- Rinfela Chhangte
A tawpah chuan kan thi chu a sen vek a ni tiin bul kan tan nghal dawt teh ang. Long-khawpui dinhmun kan hria ang a, a ram leilung neitute zinga mi (KSU) ,mi tlêmte, thawm na bawk si te chuan a luah ve tute chu an ngei thei lo hle niin a lang ; An ram a cheng ve, vun hran hmel hran pu tawh phawt chuan “Kei zawng ka hlau ve lo ve” tiin an awm ti poh mah se, fimkhur tluk a awm lo tih chu an hre theuh awm e. A dan ang a lût e lût lo ve, ‘AS’ tih chuanna lirthei tawh phawt chu sai kal lai uiin a bauh ding theilo tih letling phawkin an vaw duap ta mawlh mawlh mai anih kha. Patling thluak than kin tawh tih atan chuan a ât thlakin mihring theuh theuh chunga inhleilenna chu a awm in a anglo tihna rilru kan pu theuh awm e.
Long-khawpuia mi rik râptute hi han che na viau mahse, an rilru ang kan lo pu ve em? Kan mihring pui, hmel leh sakruang a danglamte hi hnawksak kan lo ti fo lo maw? Tlangte pianpui nilo kan ramri kham chawp humhimin midang tan mut mawh hnar mawh kan lo chang ve hial tawh angem? Chu chu a dik ber em? Thlir chhin dawn ang hmiang.
- Tu pa rîn nge kan buai kan buai.
Enge ram chin chu? enge state chu? Tu pa political border rîn vangin nge thisen kan inchhuah sak kan inchhuak sak tak le? “Nangmah i inhmangaih angin i vengte pawh i hmangaih tur a ni” tih ringtu in ti ve si, tlem a vun lam a melanin lo tak tha deuhte hmuhsit maite hi kei a thlir dan mawlah chuan a awm lo viau. Khawvel kham sa nilo ramri inchuh buaiin kan phi kan phi a, kan pian tirh a kan duhthlanna ni miah lo, kan nihna tur a min lo vuah sak kan hmaikawrte pawh kan vunah a bet zo ta. Eng sakhua pawh kan vawn hmaa eng hnam mah kan nih hmain, mihring nih inzirtir ta fo ila a fuh zawk lo maw aw! Tunah hian political border re re thiat vek ila, ti a rawn anarchist ta viau ka ni hran lo. Mahse kan siam chawp ramri vanga kan nihna sa mihrinna chu kan inhnehchhuh sak zelna hi thiat vek ila ka ti zawk a ni.
- Outsiders
Khawvel hi pakhat chauh a awm emaw ka tia mahse pawn lam mi tiin kan hmel ang pu ve lo te chu khawvel hran atang a rawn kal ang maiin kan en hrang hram. Enge hnam? Enge mihring? Hnam nge ropui mihring? Eng hnam pawh ni ila mihring chu kan ni tho si a le. ‘Chu chu ka hnam a ni’ ti a tan viau chu enge maw chenah chuan a tha maithei, mahse ‘chu chu ka mihring pui a ni’ ti a tan viau chu a tha zawk fê. A tawpah chuan chi khat, thlahtu khat kan ni tho tho (Christian rindan a thlir pawn). Kan hmel kan hmai a danglam ta erawh zawng kan awmna hmun zir zel a danglam a ni si a. Vur sur buan buan hnuaia chêng thin te tan chuan vun dum a tangkaina a awmlo va, thlaler sen sa hnuai a chêng thin te tan chuan vun var vuah mai neih chu thihna a ni. Min thlahtu chhuan sarih te pian hma daih a min thlahtute chenna hmun a in an loh vang maiin kan inhmelma ve em em a, kan inla hrang a, ramri kan siam a. Enteh u kan siam chawp hmangin kan in bum kual vel mai mai te hi a ni reu reu a nge!
- Dawn a sei
Rambuai lai mizo mipuite kha rahbehin kan awm a, kan tam a, kan hlau a, kan khur a. India sawrkar, lian zawk leh chak zawkin rapthlak tak a kan chung a an chet dan kha kan theihnghilh theilo, kan na a, kan sawi bang theilo. Mahse victim kan nihna chauh kha kan hre palh ang tih a hlauhawm khawp mai. India sawrkarin min nek chêp ang mai khan kan zinga hnam tê zawkte kan lo nek chêp ve lo maw aw. Pathian fate vek angin kan inngai tho sia, kan chatuan vanram kan thlen hunah hmun nuam takah kan la lêng za ang kan tia kan zai a kan lam a, chuti ang anih si chuan enga tinge vanramah chiah lên ho kan tum le. Inngeih tê têin leiah lên ho kan tum leh chuang bawk si lo va. A kawng a thui mang e.
Dan lo ang a lo lût chu sawi loh dan ang thlap a lo lût hnam dangte pawh bawl en in kan en a mihring tlukah pawh hian kan ngailo ni berin ka hre thin. Tu nu fapa duat emaw an ni ve asin. Dan lo anga lo lût an awm ta anih pawhin thih tha beih a beih a tul lo. Dan a awm a, chutiang chuan mumal taka kalpui mai a tha. An sual vang hrim hrim a rawn lût an ni bikin ka ring hauh lo! Kan system chhe em em mai in lengkirah nawr liam a tum a, dam thlahlelin an zuang thla duh bik si lova, an dam khawchhuah ve theih nan a kawng hnuhnung ber alo ni ve tawh a ni maithei asin. An duh thu rêng a mahni in lum chhuahsan a, mi ram, thluak a racism lût ho ramah hian an rawn awm duh ka ring nek lo ve!
- Chu chu a ni…..
Hmanni Mualthuam N tleirawl khawngaihthlak tak nunna la tuah pawh khan a engamah hmain raltlan a ni ang kan han ti nghal ringawt a, Long-khawpui KSU ho chêt dan ang riap riapin che ve lo mah ila kan rilru chhiat dan chu a in zât velin ka ring tlat. A bul berah chuan mihring kan nihna aiin kan siam chawp leh kan inbel chawp ramri leh kalphungte kan dah pawimawh zawk alo ni. Hei hi social construct a ni.
Ramri leh hnam re re hi i paih bo ang u ka ti lo. Mihring kan nihna hi theihnghilh tawh lo ang u! Hringnun kalphung hriatthiam harsa leh inrin lawk theih loh, a nihdan thlak thut thut kara damkhawchhuah tum vek kan ni si a, inhmangaih zir thar ila, inhriatthiamna rilru i tuh tlang teh ang u, a tawpah chuan kan thi chu a sen vek tho si a tiraw.