- Zirsangkima
Ei chawp dapa hah thi kúla hna thawh tùr hmuh chánga khi vur vur thin ka ni. Bawlhhlawh paiha inhlawhna ka hmuh hian ka lãwm a, a tawp zawh poh leh hlawh a sàn avàngin ka tán chuan rohlu a ni mai. Mi huan thlawh leh hung te, êk-in khur laih leh then faite hi ka tán chuan thil pangngai a ni a, car neih aiin car sil faia inhlawhna hmuh hi kan tum ve phâk tâwk a ni. Khua a têt a, thawh hreh neih lêm loh chuan hmêlhriat pawh ka ngah ve ta khawp mai. Mite hian an that ní chuan min hre chhuak ngai lo; awmpui tùr an khaihlak cháng te, ui bual an duh cháng te, an pangpar huan a hnim chángte hian min hre chhuak ve thin.
Mite chu an ni khat hlawh ringin kár khat lai an nung thei a. Ka ni khat hlawh hian kei chu ni khat mi daih ngawr ngawr a. Hlawh lâk leh hman ral inkár rei lo lutuk chuan ka nun a ti derthâwng a. Thawh mék laiin thawh leh tùr ngaihven a ngai a, hmuh loh rualin fairèl bél a ruak zêl bawk si. Hamthatna dang ka zawng thiam bawk si lo. Heti hrim hrima lo pian ve tâk mai chu tia hrehawm tih ngawih ngawih ní pawh ka ngah thin e.
Rethei teh mah ila, nula chhia leh tha hre hrang theia siam hi ka ni ve roh a. Mahse, retheih miau chuan insúm rêng rêng hian hun ka hmang a. Nupui chu sawi loh, ngaihzáwng pawh hi ka suangtuah chhin ngam ngai lo. Nula chu sawi loh, a ke chhehna khawvêl chawp hian ka phu lo ni berin ka inhria.
Phû loh Thahmingliani
Chuti khawpa ka dinhmun a chhiat lai chuan, insùm zawh rual loh khawpa ka lunglai luahtu ka tawng ve ta tlat mai. Theihnghilh luih tum chu muthilh luih tum ang tlata har a ni ta! A tána thil han tihsak châkna thlengin ka nei ve a; mahni pawh inchâwm zo mang lo chung chuan a ngaihna a awm hlawl si lo.
Mahse ka thlah thei si lo. Bansan ka tum zawh poh leh ka ngaih a zual a. A tel lo hian dam zo tùrah pawh ka inngai lo. A hmél vawi khat hmuh pawh hi ka thlahlel riau ta mai le—ka buai chhiava a ni!
Ka buaina hi mi tán chuan ho deuh a ni. Ka tán erawh chuan muthilh ngaihna a awm lo a, chaw ei tui ngaihna lah a awm hek lo. In tána a hohzia leh ka tana a hoh lohzia chu, i chhiar zêl ang a, i hre mai ang.
Ka ngaihzáwng chu a hmél a thain a pian a nalh tak zet a, kan khuaah chuan he nula tluka duhawm hi an awm loin ka hria. A mit meng, a aw ri, a bán vai, a hawiher, â … a engkim mai hi kei ka tán chuan ‘tha ber’ an ni vek! ‘A bawp lehlam hi sakei sehah hlawh rawh,’ pawh ti se, tím miah loin sakei ka pan nghâl ang. Sakeiin min seh duh loh pawhin, a sakei zawk chu ka seh hrim hrim ang!
Ànka biak loh Lungruni
Mahse, mi ngaihzáwng nei ka an lohna ber chu hei hi a ni—ka ngaihzáwng hian min hre lo! Khawvêlah hian ka awm ve tih pawh a hre lo. Ka ngaizáwng tih pawh a hre lo. Min hre lo fai vek!
Kan intawn dàn … ni lo, ka tawn dàn pawh ho deuh a ni. An thenawmten an êk khur min thentír a, êk khur atanga ka han hawi chho chuan he nula hi ràlkhatah ka hmu vuai a ni. Chuta tang chuan ‘Ka hawi kîr leh tawh lo’ng,’ tiin ka intiam a. Ka nun pumpui hi vawilehkhatah tih danglamin a awm a, ka piang thar a ni ber àwm e! Mahse vànram kai ai chuan êk khur atanga he nula thlìr hi ka thlahlel fé zawk.
Chu lai hmuna hna thawh ka phùr thutzia leh ka taihmak nasatzia chu min ruaitute chuan an hria a; tlangvál fel chungchuang ka ni emaw tiin an pangpár enkawla an huan tui petuah min chhawr zui leh ta nghâl! Ka làwmna leh ka rilru hahna chu a intiat a ni ber e!
Tlai a lo ni a, ka hnathawk hàw pah te chuan, rem lo chung chung hian ‘ka ngaihzáwng’ te in lam chu ka hawi tâwk tâwk a. Ka hmuh fuh nî aiin ka hmuh fuh loh nî a tam zâwk. Mahse, ka hawi lo thei lo a, hmu lo mah ila, an kawt zâwna kal theia ka dam ringawt pawh chu luck ka inti ve thin.
Vâl dang tàwna Lungheri
Mahse … dang a awm leh ta. Tlai khat chu an kawtah chuan, car chhuak thar changkâng zet mai hi a inhúng ruau ta mai. Chhúngkaw car a ni lo. A pa-in chutiang car a nei lo. Hai rual lohin tlangválin nula pakhat chiah a leupui theihna tùra siam, sports car a ni tlat. Aw, finfiahna eng mah awm si loah ka thîkthu hi a lo va han chhe tak êm!
Ka ngaihzáwngte in chu ka pêl tam tual tual a, chu car phiangsen chu a ding tam tual tual a. Kár tàwpah phei chuan a thang kam ila ka âwk ziah thei ang! Ka ngaihzáwng min rawn chuhpuitu chu tunge tih hriat châkna thlarau chuan min man leh ta.
Cho rual loh Vál Àn-néma
Tichuan, zanriah ei thulh thakin ràlkhat hnimbuk phèn atangin ka chãng ta a. Zàn dár riat vêlah chuan ka chãng chhuak ta tak tak a. Chu in atang chuan tlangvál hmai fai veng vawng, ka hmanrua ang thirtiang leh bawngtuthlawh hmang ve ngai miah lo tih hriat tak mai hi a lo chhuak ta. Amah maiin a lo chhuak lo—a nula rìm, ka ngaihzáwng chuan a rawn zui chhuak!
Nia, in léngte chu thlah ngài alãwm, thîk zêl tùr a ni lo! Mahse, kut invuanin inkai kher lo se ka va ti êm! Car-ah chuan an lût dùn dáwn ka ti. Aw! Khaw’nge a nu leh pate pawh hi an awm le? An fanu saw sawtia tlangválin a fawr chhuahpui mai mai tùr a ni hleinêm. An inphur chhuak ta tak tak ka ti!
Thîkthu chhiat loh phawt mai chu ka tih theih awmchhun niin ka hria a. An duh duhin awm se la, kawtkaia a che vêl ka hmuh theih hian lungawi ta mai zâwk ila, bathlàra a puan pho lai hmuh fuh phei chuan dam man awm ngawih ngawihah ngai zêl ta zâwk ila a hahdamthlâk dâwnin ka hria. Tichuan, tlaia pangpar tui ka pek laia a khawilo kal hâw lam ka hmuh fuh hlauh chuan ka chaw ei a tui ve tawp ta mai a ni.
‘Naktûkah chuan ka be tawh ang,’ tiin tûk tin ka intiam a; mahse ka huangtau lutuk ang a, ka malsàwmna dawn chu ka dai baw palh ang tih ka hlau tlat a, ka be ngam lo pawh a ni lo—ka be phal lo zâwk a ni.
Ka thlír zêl dáwn i tuanna mual
Hna tawp tak pawh thawk ila ka vui ngai lo a, ka hah pawhin ka ka lungawi thei zêl. Ka ngaihzáwng chungah erawh hi chuan—ràlkhat atanga tlangvál nèna an fawr chhuak tùr thlíra lungâwi ringawt hi chu—tum mah ila a tih reng theih tlat loh nia! Heti ’ngawt tùr a ni lo, ka hriat chian deuh a ngai a ni, tih ngaihtuahna chuan a tur hian min tur ve si. An inah ka léng ngam lo, hmaichhanah ka be ngam bawk si lo. Amah hi ka hre chiang lo a nih pawhin a ngaihzáwng, a bialpa hi tunge a nih tal ka hre tûr a ni tiin ka ngaihtuah a. A bialpa nèna an inzui chhuak chu zui rûk mai ka rilrûk ta a ni.
Tichuan, kár tàwp a lo thleng leh a, car nalh tak maiah an chhuak dùn leh ta ngei a. Keiin an hnungah taxi-in ka ûm ta. An tlàn chak leh ka thin a rim a, an tlàn muan leh ka ngaih a tha bawk si lo. Car chhúngah chuan engtin nge an awm ang? Eng thu nge an sawi ang? An inmelh ang em? Khaw’nge an kut an dah ang? tih te ka ngaihtuah lai chuan khawpui lairil lamah kan hmahruai chuan min kalpui zêl a. Hei pui, ka duh lohna hmun min panpui tlat!
Lãwi lo lamtluang i chhui Parte
He lai kher kher hi chu Lãwilo Dàwrpuiah pawh, hmangaihna ni loin, hmangaihna hmanruaa hmanga an sumdàwnna kawtthlêr a ni! Ei rûk chíng te, chhiah-àwl rûk chíng te, dàn kalha hausak chu dàn emaw titute nuam tàwlna kawtthlêr kher kher … engah nge kan pan aw?
Tlangvál, tu pawh ni la, ka ngaihzáwng hi—he kawtthlêrah kher kher hi chuan dinpui teh suh! I duh chuan khawpui dai fianrial zawng mai zâwk teh.
Tlàn muang suh! Kawng sír pan suh! Ding suh! Aw … ! Ka thu lah hi i awih duh si lo! I awih lo satliah pawh ni loin, ‘Ti suh’ ka tih ang apiangin i ti tak si a maw! Kawng síra car dahnaah chuan an ding ta tak tak ka ti!
Kawtthlêr ràl lehlamah, taxi chhúng atangin ka lo thlír a. Tlangvál chu car atangin a lo chhuak a. Sa pan ve tak mai hi a ni lehnghâl a. Ngaihzáwng hi tharuma inchuh tùr ni ta se ka va han cho tak êm! Mahse, ka thahrui, ka thiam thil leh hmanruate hi he thilah hian hman ngaihna a awm dèr si lo a. Chil pûtin ka thlír ringawt mai a nih hi!
Chu tlangvál chuan a ngaihzáwng chu … ni lo, ka ngaihzáwng chu car kawngkhàr a hawnsak nia! Duat takin a kai chhuak vêl—an innuih! Aw … he kawtthlêra i nui hmél hmuh hi hremhmun kawtthlêra vantirhkoh nui hmél hmuh ang maia inhmeh lo a ni si a—i va’n pamhmai tak êm! I awmna hmun nèna i inhmeh loh zawh poh leh i duhawm tawlh tawlh mai si taka maw!
I nun a râwng mange … hmeltha!
Tichuan, inkai bawkin car dahna atang chuan kawtthlêr zau kaltlangin ka awmna lam an rawn pan. An rawn pan hnai zêl a—a ep kawtthlêr lehlama hmun pakhat, nawmsipbàwlna hmun rau rauah pawh tàwp chin leh tiam chin awm miah loa tisa châkna nawmsip an bàwlna hmunpui ber kher chu an pan dáwn a ang hle.
He Lãwilo Dàwrpui kawtthlêrah rau rau pawh, he hmun kher hi chu, luh chu sawi loh melh ringawt pawh hi mi nupui ngaih-melh ai daiha sual nasa zâwkah kan ngai si a nia! Tlangval, engti tiha he hmunpui kher kher panpui nge maw i nih le? Tlangval, lo kal hnai zêl teh, tunge i nih chiah?
Ka rem tih loh dàn zêlin he tlangvál hian ka ngaihzáwng hi a pawt miau a. He nawmsip-bàwlna hmunpui hi an rawn pan ngei dáwn nia ka hriat avàngin ka tlàn khalh; hmachhawn siah thei tùrin a kawtkaiah tak ka lo ding!
An pahnih chuan an rawn pan phei zêl a. Ka ngaihzáwng chu a lo hnaih ang zêlin a hmél a tha a, a duhawmin a thianghlim zual sauh ni hian ka hria. A hruaitu tlangvál erawh chu a lo kal hnaih ang zêlin ka rinhlelhna a zual a, kan inhmachhawn ta! Ka hre ta che—tlangval! I pa atangin ka hria che!
Tu hrai léng chàwi nge i nih le?
Kan khuaa retheite retheih chhan, kei leh keimah anga hna hnuaihnung thawka retheite changkãng ve thei miah lo tùra min hrêktu mi sual fapa i ni! I pa chuan kan hamthatna leh remcháng neih ve tùr zawng zawng min chhuhsak a. Thlahte thlenga rethei kumkhua tùrin min siam a; i pa avàng hian leiba nei sain kan piang a; rùl zo hman loin chhúngkaw tam tak chu thlànah kan liam a. Chu mi sualpa fapa chuan—ka ngaihzáwng chu kuahin nawmsipbàwlna inah luhpui i tum mék a nih hi!
Pastor fapa chu Biak inah a tlangnél ang bawkin mi sual fapa chu nawmsipna inah a tlangnél thin. Chu thu dik ti famkimtu tlangvál chuan zan engzât nge ka ngaihzáwng hi he hmunah hian a khurbinpui tawh le?
Aw, vànte u, ‘dikna’ hi khawiah nge a awm a, mahni hmangaihte meuh pawh be ngam loa hnuaihnunga min awmtírtu fapa chungah hian phuba ka lâk hi thiang inti lo em ni? Pathian tehrêng pawh hi, Dikna lal tiang nèna lo kal tùr i nih chuan tûn hi lo kal hun dik a ni dáwn lo’m ni? Mei leh kát i sawi fo chu he nawmsakna in hàlna atán hian … ka ngaihzáwng an luhpui hma ngei hian rawn leih baw ta che! I hman remcháng lo a nih pawhin, a … Al Qaida te pawh phungbawmah ka sáwm hnial ta lo … ka ti! Hei ka kut ka hûm ruh a nia. Lungrál keng lo pawh hian ka inring tâwk asin! Min dawm suh u, he tlangvál hi ka khawih dáwn!
Mittui nèn … hringnun
Mahse, kut ka thlâk rualin police an lo lang ang a, retheih nâk a laiin ka táng ang a, huanpu hna takngial pawh ka hmu leh tawh lo ang. Ka ngaihzáwng hian min chhinchhiah ang a, ràlkhat atanga ka thlìr apiangin a tlãnchhe tawh ang!
Chu ai chuan, an thenawm huanpu ni chunga, an kawtkaia a che vêl hmu phaka awm leh mai chu ka chantâwkah ngaiin, thinrim mittui súr zung zung chungin, an duhtâwka nawmsip báwl zankhua tùrin ka ngaihzáwng chu ka hàwsan ta zâwk a.
Inah mut pahin Michael Learns To Rock-ho hla, 1991 daih tawha an tih chhuah tawh, ‘The Actor’ kha ka ngaithla zâwk ta mai mai mai a … mittui nèn!
The Actor
–Michael Learns To Rock
He takes you out and he takes you up
‘Cause he can show you so much
I go to bed and tomorrow again
There’s a lot of work to be done
He gives you gold and he’ll promise you
The whole world will be yours
I just can tell you I love you so
Even though my odds are low
I’m not an actor I’m not a star
And I don’t even have my own car
But I’m hoping so much you’ll stay
That you will love me anyway
The dirty games and the neonshows
This is the world he knows
Watching the stars satisfies my soul
Thinking of him makes me feel so cold
The fancy cars and the restaurants
You’re just so fond of the man
Sometimes I wonder if you are blind
Can’t you see, he’s got dirt on his mind