- F. Vanlalrochana
Mizo kan nia, tlangval te chuan nula kan rim \hin a nih hi. In khata len luih luih hun lai khan nula kan rim ve hman a. In rim bik deuh riau hun thlengin kan tlangval chho hial nghe nghe!
Nula han rim dawn a, an inchhung luh hma a, an nula no tak maiin a duat lai ngei mai zawhte note han rah puah pawp mai chuan, sawi tur chu vang duh \hin tak a ni. Zan khat chu, Aizawl veng lian tak pakhata nula hmel\ha zet mai hi kan rim dawn a. Kan ka ti na a, keimah chauh ka nia. An inchhung ka’n lut a, an pa ber chuan an nula han rim awm hmel pu hian min hre ngang lo nge ni, “Lo leng rawh, engnge i duh a?” min lo ti a, mi intih nula rim tum ve mah nak alaia chutia min lo ti chu, ka ngaih dan kha ni bik hek lo. “In nula mawle,” ka’n tih ve ngawt pek a. An nula kha, rim an khap zui bik lo a, a lawmawm \hin khawp mai. Mi pa te hi chu an lo \ha \hin a nia!
Mizo tlangvalte hian nula kan rim a. Nula rim \hatna deuh chu, an mize zir nan a ni. In pakhatah mi an leng hul hul tawh lo na a, nula te chuan inleng an la nei thin chu a nih hi. A \hente chu ngaihzawng thil ni lo, harh tei luh mai mai pawh a ni thei. Keia len ve na tam zawk chu harh teiluh a ni.
|um khat chu, phir unau kan rim a, \hian pathum kan kal ho a. Pakhat zawk hnenah chuan engeng emaw kan sawi a, kan haw dawn meuh chuan kan tum loh zawk hnenah kan sawi tum zawng zawng kan sawi zo vek tih kan hre chhuak a. A tuk tuk leh zanah, khawlaiah phir pakhat zawk chu kan hmu a, kan be lo a. A ni lo zawk emaw kan tia. A ni zawk a lo nia. A hnu lawkah a ni lo zawk kan hmu a, a ni zawk emaw kan tia, kan be leh ang lawi a. Thla ruk zet hnu chuan kan hre hrang ve mai a. A ni zawk chuan pasal a nei a, a ni lo zawk chu kan rim kan rim ta a.
|um khat pawh tleirawl te mai, hmel\ha zet mai rim kan tum a. An in pawh kan hre ngai lo a. Mi kan zawt chawp a, an \henawmah kan lut a. Kan titi chiam a, nula reng reng an lo nei lo a. An sirah mai chuan kan kal tumna te chu an lo awm a. Kan phone lawk vei thlap kha ania, thleng har min ti hle.
Veng pakhatah nula kan rim leh dawn a, hming inang an lo awm a. An inkhawm bang kan lo chang a. Thingpui kan lo dawm a. Fiamthu kan thawh a, kan nui nasa mai a. Nula inkhawm chu a lo bang a, Adama thlahte zingah chu hmel chu kan la hmuh ngai reng reng loh a ni. A hming chu kan rim tum a ni a, amah chu a ni lo. A ni loah bawk kan lo lut leh a. Kan zak chuang lo a. Vawikhat lenna a, an kawngkhar a inchhuih a, ‘kan lo leng’ tih paha Sitting room-a han bawh luh thlawrh tum te kha chuan a zahthlak ve \ep a ni.
PC Lalthanhlira, Chawnpui Veng hian, hmanah a hnung zawngin nula a hmu a, “Rim ila, i ngam em?” a ti a. “Ngam e,” ka ti a. A haw na lam mual awma nula \ha deuh amah ni mai awm, chu kan zawt kual a. “Mahruaii a ni ang” an ti a. An in min kawhmuhah chuan kan lut ta a. A nu leh pa chauh hi an lo awm a, ” Nangmahni chauh elaw?” kan ti ngawt a. “Aw ni e, enge ni ta?” an tih chuan, Thana chuan, “Khawnge in nula te?” a ti ta a, a nu chuan, “E, Mahruaii te maw?” a ti a, In hnuaiah an lo awm a, a han ko a, a lo kal chuan, “Ka va hre ngai lo che u,” a ti a, Thana chuan, “Hre ngai lo ang,” a lo ti leh mai a. Hemi zan hian rei fe kan leng. A hnuah amahin a lo va leng leh a. A lo be duh ta lo a.
Vana Pa Hall-a painting exhibition-ah Nula hmel\ha deuh hian, Lemziak ho chu uluk takin a lo en a, biak loha chhuah atan chuan ka ui si a, a hnungah chuan ka ding a, “Engati nge i hmel\hat em em a?” ka ti ta ngawt a. Ani chu a lo hawi a, a nui a, mawi tak a ni! Len te pawh kan dil zui a nih kha!!
RAM HRUAITU |AWNG|AINA: Khawvela mi ropui ber berte hi \awng\ai mi an ni a, ram hruaitu ropui ber berte hi Pathian ringa a hnena \awng\ai thin an ni.
USA khu tun hma chuan British hoin an awp \hin a, kum 200 chuang kal ta khan USA a mi chengte chuan anmahni awptute lakah chuan Zalenna an sual ta a. Chuta an hotupa ber chu General George Washington-a a ni. He Indonaah hian George Washington-a hi \um tam zawk a chak lo a. British lam chuan an nawr tlawm zel mai a. Kum 1777 favang awllen lai chuan British sipai hotupa General Howe-a chuan Philadelphia a la a. Thlasik a lo thleng chho zui a, Philadelphia a\anga hla loteah chuan General Washington-a leh a sipai chau tak te mai chu an inkulh ve bawk a. He hmun hi Valley Forge an ti a.
Tlang bawk hmun a ni a, December ni 19, 1777 atang he hmunah hian General Washington-a hote chu an inkulh \an a, a vawt em em mai a, chaw ei tur lah chu an ngah lo khawp leh nghal a. Indonaah a chan chhe zawkah anni lam chu an tang char char mai bawk si a. Chu an inkulhna hmunah chuan dinhmun chhe em emin an awm a.
Mahse, an hotupa ber General Washington-a chu Pathian \ihmi, inkhawm peih, Bible chhiar taima leh \awng\ai taima em em mai a ni a. Ramhnuaiah \awng\ai turte pawhin a kal hrang fo thin a. Tin, biak in awmna hmun a piangah pawh a inkhawm mai \hin a ni.
He hmun, Valley Forge hmunah hian dinhmun chhe em em maia an awm lai chuan General Washington-a hi a \awng\ai leh a. Heta a \awng\aina hian an indonaa an dinhmun chu a tidanglam a, Zalenna sual tura an indona-ah hian an che \ha chho \an ta a ni.
Valley Forge khawmi Isaac Potts-an General Washington-a ramhnuaia a \awng\ai lai hi a lo hmu a, A hmuh dan chu hetiang hian a sawi,
“US hian Great Britain hi an hneh theih ka ring lo reng reng a, an sipaite leh an indo lawngte chu khawvela chak ber an ni a, Mahse, thil mak tak a thleng a, chu chuan Pathian pawh min rin tir daih a ni. George Washington-a sipai te chu Valley Forge hmunah hian an awm a, an chau em em mai a. An beidawng tawh a ni, amah General Washington-a chauh lo chu. \umkhat chu Valley Forge ka kaltlang a, 1777 thlasik laiin, thing dingkhup karah chuan mi pakhat \awng\ai ri hi ka hre ta a, ka sakawr ka ti ding a, ri ka hriatna lam chu zawitein ka va en ta a, Washington Ropuia chu \hing\hiin tihtakzet hian a lo \awng\ai a, a ngunhnam chu a dinglamah a dah a, a sipai lukhum chu a veilamah a dah a. Sipai hote lalpa hnenah an harsatna pui turin a dil a, hun harsa taka an awm chu chhan chhuak a, khawvela a ropuina puan chhuahnana hmangturin Pathian hnenah a dil mek hi a lo ni a. Chutiang tawngtaina chu mihring hmui atanga chhuak hi ka la hre ngai lo, a ropui lutuk!!!!
In-ah ka haw a, ka thil hmuh chu ka nupui ka hrilh a, chutiang reng reng chu ka la hmu ngai lo tihte ka sawi a, Mi hi kristian a niin, sipai a ni bawk theiin kan ring ngai lo a, mahse, Washington-a chu chuti ang mi chu a ni. A \awng\aina chu Pathian lawmzawng a nih chuan Pathianin a chhang anga, America a lo ding chhuak ngei ang kan ti dun a,” tiin a sawi.
Pathian chuan George Washington-a \awng\aina chu a chhang ta ngei a, Valley Forge hmun atang hian Washington-a sipai te chu an che \ha chho \an ve ta a, A tawpah chuan Indonaah hnehna an chang a, USA chu Independent ram a lo ni ta a, Washington-a chu an president hmasa ber a lo ni ta a ni. Washington-a chu \awng\ai mi tia hriat a lo ni ta reng a ni.
US President 16-na, Abraham Lincoln-a kha President-a lakluh a lo nih khan, “Lalpa, George Washington-a \awng\aina I chhang \hin ang khan, ka \awng\aina hi chhang ve ang che. He ram hi I duh dana kaihhruai turin ka kut ti chak ang che, ” a ti a. USA chhim leh hmar an indo a, sal chhuahtu President ropui tak a lo ni ta a ni.
Tuk khat titi pawh a inkarakik \hin hle mai. Kumin chu hetiang deuh hian, titi inhlat deuh deuh tuk khatah kan vawrh zauh zauh dawn a ni.