- R. Lalrinkima, Hidden Lodge: Chanmari
Kan ram hruaitute,Ruling party leh Opposition party te hian SASCI sum chungchangah an inhnial bur bur mai thin a. A thenin ‘a lapsed’ an ti a, a thenin ‘a lapsed lo’ an ti a. Keini ak zathnih hnuailam tan chuan tu zawk nge dik a tu zawk nge dik lo pawh hriat thiam a har khawp mai? SASCi sum hi kan sawi tawh angin kum 50 hnua a pung awm loa Loan rulh tur a ni tih hi chu he Loan ngaihventute hian kan hre viauin a rinawm a, nimahsela, rulh hun a lo thlen meuh chuan tu party hotupa emaw sawi an tih ‘rulh a ngaih hunah chuan dam pawh kan dam thleng tawh nang’ a tih hi a dik khawp mai. Tunah a theih zah zah an puk char char a, he loan introduced anih atanga a lokal theih chhung chu kan la puk zel dawn pawh a nih hmel viau? Loan lokal a tawp meuh chuan a puktute chu an awm tawh lo ang tih a chiang reng, nimahsela, rulh a ngaih huna a rultute rilru hah tur zia leh Financial Management thiam tak an awm a ngaihzia tur hi ngaihtuah phak bak a ni ang. Mipui te sum,State Budget atanga rulh tur anih ngei hmel si a, keini State rethei, chawmhlawm tan chuan a lungngaih thlak khawp mai.
Financial Year kumthum chhung,kum 2025-26 tiamin SASCI Loan engzatnge kan dawn tawh?
Kan Lok Sabha MP zahawm tak Pu Richard Vanlalhmangaiha chuan Lok Sabha Unstarred Question no 1238, July 27,2026 a chhan tura Ministry of Finance, Department of Expenditure hnena a zawhna MINISTER of FINANCE in a chhanna hi han en teh ang:-
- A chhunga ka han tarlan Finacial Year chhunga Sawrkar laipuiin Mizoram tana SASCI sum a sanctioned te engzatnge lapsed ?
- A lapsed anih chuan fund sanctioned zat, pekchhuah tawh zat, hmanzat leh a lapsed zat bakah a lapsed na chhan Financial Yearwise in min hrilh thei em?
- Sawrkar laipui hian heng SASCI sum te hi Mizoram sawrkar in a hman loh emaw an hman khawtlai chhan te emaw sawrkar laipui hian finfiahna a nei em, neih anih chuan a chhan leh vang kimchang takin min hrilh thei em?
- Sawrkar laipui hian Mizoram sawrkar atangin SASCI sum lapsed emaw an sum dawn tawh an realease lohna chhan emaw hriattirna sawrkar laipui hian a dawng tawh em, a dawng anih chuan kimchang takin min hrilh thei em?
- Sawrkar laipuiin hmalam huna Mizoram sawrkarin he SASCI loan chan mai loa a lak zel theihna atana leh sanctioned projects te zawh hun tur bi tuka an zawh ngei theih nan insiamthatna tura kaihhruaina(corrective measures) siam emaw siam tum emaw a awm em? tih te zawh an ni a.
Minister of State for Finance, Shri Pankaj Chaudhary chuan hetiang hian chhanna a pe.
1.Zawhna (a) to (d) chhanna:- State Government in Utilisation Certificate(UC) a pek ang chuan lapsed/non-utilization(hman loh) Finacial Year thum chhung hian a awm lo. Fund sanctioned, pekchhuah hman zat leh a lapsed dan chu hetiang hi a ni e:-
Details of funds released to Mizoram under SASCI (amount in Rs Crores)
| Year | Ammount approved/sanctioned | AmountReleased | AmountUtilized | Amount Unutilized/Lapsed |
| 2023-24 | 1096.19 | 743.28 | 627.19 | Nil * |
| 2024-25 | 1402.18 | 1361.09 | 1112.18 | Nil # |
| 2025-26 | 1597.27 | 1510.75 | – | 5 |
- Kum 2023-24 chhung hian Rs 232.19Cr hu, UC thehluh ngai lo projects approved tawh – Unity Mall (Part-VI), Housing for Police Personnel(Part-V) leh Adolescent and Children’s Libraries(Part-VII) under Part-II, bakah Part-I hnuaia Unclaimed (sanctioned bak la dil loh) Second Instalment Rs 233.31Cr leh Rs 3.50Cr under Part-II te hi an ni.
(Note: Pawisa pek chhuah tawh Rs 743.28Cr atanga hmanral Rs 627.19Cr a ni a, hman ral tawhna Rs 232.19 Cr te, Unclaimed Second Instalment Rs 233.31Cr leh Rs 3.50Cr te chu Utilization Certificate an ngai lo a. Heng zawng zawng belhkhawm hi Rs 469.00 Cr a ni, a bak Rs 158.19 Cr ah hi chuan UC an thehlut tihna a ni ang)
# Kum 2024-25 ah pawh hian Rs 127.00Cr hu project approved tawh –Working Women Hostel(Part-X), Rs 137.50 Cr ‘Natural Disaster’ component hnuaia project approved tawh Part-I hnuai mi leh Part-IX(State Share of CSS) hnuaia second instalment la claimed loh Rs 25.50Cr te tan hian UC an ngai lo bawk.
(Note:- UC ngai lo zawng hna hlut zawng chu Rs 290.00Cr niin pawisa pekchhuah Rs 1361.09 atanga UC ngai hna hlutna Rs 822.18Cr chu UC thehluh an ni tihna a ni ang)
5. Mizoram sawrkar chuan SASCI 2025-26 chhunga fund approved tawh atanga pekchhuah tawh ah hian UC an thehluh a ngai
(Note : Rs 1597.27 Cr approved niin Rs 1510.75 Cr pekchhuah tawh a ni a, hmanral zat tarlan theih a ni rih lo,UC nghah mek anih avangin)
Tlangkawmna
Hetiang hian Financial year kumthum chhung(2023-24, 2024-25 leh 2025-26) chhunga pawisa sanctioned zat atanga pekchhuah leh hmandan percentage(%) chu a chiang mai awm e:-
2023-2024-a projects approved/sanctioned amount atangin 67.80% released niin 84.38% hman a ni a, 2024-25 ah sanctioned/approved amount atanga 97.07% pekchhuah niin 81.71% hman a ni. Kan hmuh ang hian 2025-26 ah approved amount atanga 94.58% pekchhuah tawh niin UC la thehluh loh vangin Minister of State, Finance Government of India chuan pawisa pekchhuah tawh hmanzat a hre ta lo a ni.
Hei hi Central Ministry atanga SASCI pawisa approved tawh dan te, pekchhuah tawh dan te, hmanral tawh zat te an ni a, Mizoram sawrkar Finance Department ten en hian figure inang tak ang maw? RTI hmangin heng kum 3(thum) chhunga pawisa Mizoram sawrkar Finance Department in an dawn zat leh hman tawh zat zawh mek a ni a, a khaikhinna kan la tarlang leh thei turah ngai ang.