- Reuben Lalnunthara Hnamte
Zankhat chu ka zak hnuai ka hnute veilam bul deuh thlenga na thin hi ana zualin ka hria a, chhun lamah kawng chhuk chho deuhah ka kal bawk si a, ka ngaih a tha lo hle mai a. Tlai chaw ei khamah thuthlengah thuin TV ka en a, ka nak chung, ka hnute veilam bul vel hi a rawn na leh a, ka ngaih tha lo chuan emegencyin civilah I kal u tiin ka nupui leh ka fanu ka sawm a. Kan nauvin kan motor min khalh sak kan pali chuan zan darriat velah kan kal ta a. Trafficte a zam deuh avangin civil hospital casualty chu zan darkua velah kan thleng thla a. Casualty emergency roomah kan inziaklut nghal a. Dutyte chuan min han check nghal zung zung a, doctor an han rawn a, engkim test theih ang ang test nghal vek tur an rawn ti ta mai a. Ka huphurh khawp mai a, damdawiina ka riahluh lohna pawh a rei ta a, admit nih chu serious viau ni turah ka ngai a, ka rilru a hnual nghal rawih mai a, ngaihtuah a thui duh khawp mai.
Dutyte chuan “ ka pu hlau suh civilah seat chan a har nen doctorin admit tur a tih chu a lawmawm zawk a nia,” an ti a. Kei lah chu ka lawm lo zamah a, ka huphurh ngang mai. Lung lam thalo neite ka lo nih chuan aw, ka damchhungin inenkawl a ngai tawh anga tiin, ka rilru a kal thui hle mai. Ka thisen test result alo chhuak a, “ thisen result a tha, heart attack a awm lo” tih a ni a, mahse, admit tur tih a ni ta tho. Tichuan,admit tur chuan min han tifel a, cardiology ward lamah wheel chairin min nawr chho ta a, ka rit ve roh sia, security pakhat hian then chawk chawk chungin min nawrchho a, a hah khawp ang. Kei lah kal thei ka intih laiin docotrin ke a kal a phal silova, a inthlahrunawm duh ngang mai. Zanlai dar 12 velah roomah kan lut chho va,damdawi eiturte min pe a, duty ho lah an lo fel hle mai a, chu mi zan chu kan han riak ve ta a. A tuk zing alo ni a, damdawi min eitir hnuah test pakhat tih tur an rawn ti leh a. Nurse dutyte lah chu an felin min ngaihsak ngang mai a. Kan bula an admit hote lah chu na tak tak an ni a, an khawngaihthlakin ka vanneih zia ka inngaihtuah a.
Chu test ka tih zawh hnuah chuan test chi hrang hrang, thisen leh a dang te a chikimin a ni ber e min han test leh bawk a, Docotrte an fimkhur ngang mai. Full checkup min nei a ni ta ber a, a tirah chuan lawm em em nachang pawh ka hre lo. Nimahsela, ka resut alo chhuak a, test chi hrang hrang kan neih ah, tunah chuan eng chi hrang hrang a tha vek rih tih result ka dawng chu ka lawm ta hle mai. Full body checkup ka neih ngai pawh ka la hre lo va, awlsam taka chawhma pawh tling lova, min han check zo vek mai kha, civil hospitala doctor leh dutyte inpek zia leh an fel zia kha ka fak lo thei lo.Kei michhe daikil kara mi khati taka min ngaihsak a, mi pawimawh ber niawm fahrana min han enkawl kha an fakawm thlawt a ni. Dar 12:00 chhunah duty a lo kal a, “I chhuak thei e” min rawn ti ta mai a, kan bula awmte pawh khan mak min tih hmel khawp mai.
Tih fel ngaite kan han tifel zung zung a, senso engzat tak niang maw kan ti a. Mahse le, MUHKS alo awm reng tih kan mangnghilh tep a, ka MUHKS cardte kan han pe lut a, engmah chawi ngai lo. Civila damdawi leina leh senso dang pawh a cashin in rawn la leh dawn nia, an ti ta mai. Ava lawmawm tehlul mai em! Kan sorkar Health Dept. in MUHKS an lo ti hlauh mai hi chu keini mirethei tan phei chuan ava han lawmawm tak em kan ti ta vawng vawng a. Khami tum kha chuan Health Minister leh a staffte pawh an hahchhiau tuarh tuarh ta ve ang. Ka pum lam thalo deuh leh BP lo sang hret bak kha chu engmah result tha lo ka dawng ta lo kha Pathian ropuizia leh a hmangaihna avang a ni tiin Pathian ka fak mawlh mawlh mai a ni. Damdawiin kan awm hria te pawhin min kan hman ta lo va, zankhat leh chawhma chauh awmin damtakin kan chhuak leh ta mai leh, senso engmah awm lo va, sorkarin engkim min han tihfelsakte kha hahipa sawilohtheih a ni lo. Dam leh hrisel hluzia min hriatnawn tir a ni ber a. Engemaw insawiselna kan neih chuan in checkup vat te, ei leh in leh khawsak phung fimkhur a tul zia ka hre nawn awn awn mai. Damlo na tak tak tuara rum te ka hmuh khan ka thinlung chhung hi a fan a, ana ngawih ngawih a ni ber.
A hnuah ka han ngaihtuah leh a, Civil hospitala in admit a har tehlul nen; khatia min han admitte kha a lawmawmzia ka ngaihtuah leh hnuhnawh a. Full chekcup neihte kha mi nazawngin kan tih ngailoh leh mitin tana thil pawimawh tak a nih lai a, awlsam taka chawhma chhunga min han nei zo maite kha ava hlu em! Civil doctorte inpekna leh an fimkhurna te kha fak loh rual a ni lo. Chutah kan sorkarin MUHKS scheme alo siam a, in registerte tana senso ngai miah lova engkim min han tihsakte kha ava han Mizo em ka ti a ni. Vairam nise, milian leh thiltithei pawisa nei deuh tan lo chuan thil tih a har thin zia te, Doctor pakhat koh ei pawh thil namai a nih loh ziate ka ngaihtuahin, kan ram sorkar hmalakna leh Health Department hmalakna hi chu a fak lohtheihloh a ni mai. Mizote hi State entawntlak, mi rethei leh hnuihnung zawkte tan pawha chhenfakawm state, state dangte tan pawh entawntlak ni zel turin tan ila sauh sauh ang u. Pathian thu leh christian kan nihnate hi sawia campaign vak vak ai hian kan thiltih hi entawntlak nisela, chu chuan ringlo mite chu ala kaiharh zel ngei ang.