LIRTHEI KHALHTUTE TAN LEH MIPUI KEA KALTE TAN

  • Mawia Pa

Lirthei khalhtu leh mipui himna tur atan Transport Department, Traffic Police leh mimal thahnemngai ten vawi duai lo thuchhuah an nei tawh thin a. Nimahsela mihring kan pun ang bawkin lirthei a pung zel a, Lirthei khalhtu pawh a ni telin kan pung zel a nih hi.Chutih rualin Kawng Dan hreloa Lirthei khalh chhuak ve mai mai kan tam a,mipui lam pawh fimkhur nachang hrelo kan awm ve zel bawk a.Lirtheia eizawng nih ve takah chuan a khalhtu leh mipui kan him zawk nan ka thahnemngaihna kan au chhuahpui ve lawk teh ang.

Motor Lian khalh tute tan: Khawvel a changkan rualin kan ram zim teah pawh in kal pawhna kawngin hma a sawn a,Motor lian a pung zel a nih hi.A bikin Medium atanga Heavy khaltute hian thahnem kan ngaih luatah kan motor load capacity aia sang hret kan phur thin a.Kawng chhuk chhoa kan gear hman dan hian kan himna leh him lohna thui tak a hril tih kan hriat reng a ngai a.Chamring Daia Vai Awt kan tih sawn thui tak a hrilhfiah thei awm e. Eng Motor pawh khalh ila, Company hian Kawng chho-a kan tlanna gear kha,khami kawng chhukah khan kan hmang tho tur ani an ti,chu chu motor leh a khalhtu tana himna an rawn ruahman sa ania. Motor Lian khalhtute hi a tlangpuiin a te khalhtu aiin an felin an polite zawk emawni aw tih tur a nih lain fimkhurlo leh kawnghmang hrelo kan awmve leh zeuh thin.Kan phur rih dan azirin kan hnunga tlante kan care thiam a pawimawh viau,min nawrtu nazawng ken/pass vat kha, kan phur leh motor condition azirin a remlo thei ve bawk.Mahse chutiang hunah pawh zawldawh taka kan awm a pawimawh fo.

LMV khalhtute tan: Sawi tawh angin a ni telin lirthei a pung a,khalh thiam nilo khalh thei pawh kan pung zel a.A bikin Car kan tih mai,ke 4 nei chin khalh theiphei chu a hmei apain kan pung zel.MVI lam an fimkhur viau laiin ati thei fate anla awm zel nge, Licence nei ve thlap si, kawng dan hrelo hmel ve tak tak kan la awm zel bawk a,Licensing Authority lam pawh kan fimkhur zel nan a pawimawh viau awm e.Kan Licence neih dan kha eng pawh lo nise,khawpui chhung leh pawna kan lirthei khalh danah fimkhur kan ngai hlein ka hria.Commercial emaw Private car khalh tan kan passenger-te kan duh duhna hmun leh an duhna hmun hmuna kan drop leh pickup hian midang tan harsatna kan thlen fo thin.Laklawh tila kawngpui sir kan pan dawn anih pawhin Signal fel taka pek hmasak a tha.

Tin, khawpui chhung emaw pawnah pawh kan hmaa kalte, kan lirthei a chak zawk vanga pelh thuai kan tumna hian chetsualna a thlen fo.Tunlai Lirthei chhuakte a changkang tawh a,Mobile phone leh music tepawh awlsam taka hman theih a tam ta,mahse hei tak hi kan fimkhurna kan hloh phahin kan chetsual pui fo ta mai.Sawi tur tamtak awm karah a bik takin khawpui chhunga lirthei khalhtu te tanah kan sawi belh lawk;Traffic jam kara kan kalin kan hmaa mite kan hnaih danah fimkhur a ngai a,Zebra crossing chhunga ding chut chut tepawh kan la awm fo.Zebra Crossing hi mipuite kawng kanna tura siam anih angina a bul hnaiah kan fimkhur a ngai a,heng hmunah tehian Din phal a nilo tih hre thar leh ila.Kawng kual leh ‘O’ point ahte speed kan down ngei ngei a ngai tih hi hriat thar fo a tha hle.Lirthei ka khalh chhuak dawn a nih chuan Traffic sign hre loin ka khalh chhuak thianglo tih hi kan hre reng tur anih rualin kan lirthei condition kan hrechiang tur ani.Road Tax tehi keini ang bawkin midangin anlo pe ve a,kawng hi kan intawm ani tih hrelo ang hrima midang care lo leka kan tlan pup pup hian khalh thiam nih aiin ‘Mawl’ nih kan hlawh fo.

Tin, khawpui chhung kawngpui tehi duh angina a zau tawklo a, chakkhai lam tute tan kawng sira han hun loh theih loh hun a awm fo a, Garrage nei lo kawng kama park tawk kan awm bawk a (LC hriatpuinain Garrage nei anga in report a lo ngai ve bawk). Chutiang teh nuaiha khawpui Plan fello kan nih avang chuan midang tana hnawk lo thei ang bera kan tlana kan din a ngai a.Kan sirah motor dang lokal turte an leng dawnlo anih chuan hawihhawm taka kan lo phar emaw kan lo hrilh hriat hian kan him tlanna ani tih hriat fo a ngai.

Two Wheeler khaltute tan: Heihi ka ngaih pawimawh berte zing ami a ni. Kan sawi tawh ang khan a hmei apain ke hnih nei kan khalh chhuak thiam tawh a,kan fimkhur a ngai takzet e.Hmeichhe two wheeler khalhte hian mipa leh Traffic lamin ngaihhnatthiamna sang tak kan nei ani tih an hriat vang nge an fimkhur lo fo.Thenkhat an fel viau rualin a then hichu an duh hun hunah an rawn inzep a, an ding bawk a; midang tan harsatna an thlen fo thin. Tunlaia khawpui chhunga sawisep hlawh ber pawl chu Two wheeler taxi leh private khalhtute hi anni awm e.Mi tam takchu fel tak tak an awm laiin hawihhawmna tlachham deuhte kan lo awm ani mahna. Passenger hmuh loh hlauh vang leh khalh thiam nih show duh vanga a rem manglo chunga midang tlan pelh(overtaking)tehian chetsualna a thlen thei a.Kawng sira min hmang duhtu anlo awma min lo au/phar anih pawhin signal fel taka pein hmanhmawh loa pan a him. Laklawh thila kawngpui remchang laia midang inher tepawh hi nghah hram hram a him bakah hawihhawmna chikhat ani tih hriat nawn fo a tha viau.Taxi driver tan phei chuan kan phurhte thlamuang taka an tum ram kan thlen khan a hnuah advantage a nei tih hriat reng a ngai fo.

Lirthei khalh tute tan bik chuan duhtawk dawn ila, a tawpna atan;khalh phalna kan lak dawn khan Dan zawm tur inziakte kan zir a, khang kan zirte kha theihnghlih lo hram ang u.

Mipuite tan ve thung le: Khawpui chhunga cheng mipuite leh hmundang atanga khawpuia zinte tan, kan khawsak awlsam zawk nan leh khawilo kal nan Lirtheiawlsam taka hman tur a tam zual zel a.Chutih rualin kan duh hun leh remchan hun kha, lirthei din nan a rem veklo tih hi kan hriat a ngai a.Kan duh leh remchan hun huna kanlo phar din ve khan midang tan harsatna kan thlen fo. Kawngpui kan kan dawnin a kanna tura siam bik, Zebra Crossing kan pan hram hram hi; a him a.chutiang hmuna kan kan dawn pawhin kawngpui ding leh vei kan hawi tawn a ngai a,a tul anih chuan ban pawh kan phar mai tur ani.Chutianga kawng kanna hmun bika lirthei zai ngaia kan kawng kan lai min lo su/tai palh anih chuan min su/tipalh tute kha an thiamlo zawk tih hriat ve atha.Amah erawhchu kan duhna hmun hmuna kawng kan hi a remlo mai niloin kan tan a himlo a,thiam kan chang thei lo tih hriat a tul ve bawk.Laklawh thila kawng kan atul anih pawhin phar din hi hrehlo ila a tha viau.

Traffic duty te hi Motor kal chauh atan an tangkai lo a, mipui himna atan an theih tawp an chhuah a ni tih hriaa kan ngaihchan thiam an ngai hle.

Leave a Reply

error: Content is protected !!